https://www.facebook.com/102237522586188/

The It Forge, Kurunegala (2026)

27/08/2026

අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1985 අගෝස්තු 27 වන දින, අප්‍රිකානු මහද්වීපයේ ප්‍රබල රාජ්‍යයක් වන නයිජීරියාවේ දේශපාලන ඉතිහාසය උඩුයටිකුරු කළ තවත් දැවැන්ත හමුදා කුමන්ත්‍රණයක් (Coup d'état) සිදුවුණා!

එවකට නයිජීරියාවේ උත්තරීතර හමුදා කවුන්සිලයේ සභාපති සහ රාජ්‍ය නායකයා වූ මේජර් ජනරාල් මුහම්මදු බුහාරිගේ (Muhammadu Buhari) දැඩි හමුදා පාලනය අවසන් කරමින්, ඔහුගේම හමුදා මාණ්ඩලික ප්‍රධානියා වූ මේජර් ජනරාල් ඉබ්‍රාහිම් බබන්ගිඩා (Ibrahim Babangida) විසින් මෙම ලේ වැගිරීමකින් තොර කුමන්ත්‍රණය මෙහෙයවනු ලැබුවා.

දූෂණයට එරෙහි දැඩි නීති සහ මාධ්‍ය මර්දනය හේතුවෙන් ජනතාව අතරත්, ආර්ථික අර්බුදය හමුවේ හමුදාව තුළත් හටගත් නොසන්සුන්තාව ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් බබන්ගිඩා බලය තහවුරු කරගත් අතර, ඔහු නයිජීරියාවේ පළමු "හමුදා ජනාධිපතිවරයා" ලෙස දිවුරුම් දුන්නා. අප්‍රිකානු දේශපාලනයේ බල අරගලවල තීරණාත්මක සන්ධිස්ථානයක් ලෙස මෙම සිදුවීම ඉතිහාසයට එක්ව තිබෙනවා.

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Muhammadu_Buhari

26/08/2026

අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1791 අගෝස්තු 27 වන දින, මුළු යුරෝපයේම ඉරණම වෙනස් කළ ඓතිහාසික රාජකීය ප්‍රකාශනයක් නිකුත් කෙරුණා. ඒ තමයි ප්‍රකට "පිල්නිට්ස් ප්‍රකාශනය" (Declaration of Pillnitz)! 👑⚔️

ප්‍රංශ විප්ලවය හේතුවෙන් XVI වන ලුවී රජුගේ සහ මාරි ඇන්ටොනෙට් රැජිනගේ බලය බිඳවැටෙමින් තිබූ මොහොතක, ශුද්ධ වූ රෝම අධිරාජ්‍යයේ දෙවන ලියෝපෝල්ඩ් අධිරාජ්‍යයා සහ ප්‍රුසියාවේ දෙවන ෆ්‍රෙඩ්රික් විලියම් රජු එක්ව ප්‍රංශ රජ පවුලට සහාය පළ කරමින් අනතුරු ඇඟවීමක් නිකුත් කළා. ඔවුන් ප්‍රංශ විප්ලවවාදීන්ට පැවසුවේ ප්‍රංශ රජුට හානියක් සිදුවුවහොත් තමන් දැඩි හමුදාමය පියවර ගන්නා බවයි.

නමුත් මේ අනතුරු ඇඟවීමෙන් සිදුවූයේ කිසිවෙකු නොසිතූ දෙයක්! ප්‍රංශ විප්ලවවාදීන් මෙය තම ස්වෛරීභාවයට එල්ල වූ සෘජු විදේශීය තර්ජනයක් ලෙස සලකා දැඩි ලෙස කුපිත වුණා. අවසානයේදී මෙම රාජ්‍යයන් එකමුතුව ප්‍රංශයට කළ බලපෑම නිසා යුරෝපය පුරා ලැව්ගින්නක් සේ පැතිර ගිය "පළමු සභාග යුද්ධය" (War of the First Coalition) ආරම්භ වී, මුළු මහත් යුරෝපයම දශක ගණනාවක් පුරා ඇදී ගිය මහා යුද පිටියක් බවට පත්වුණා. 🌍🔥

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/French_Revolution

26/08/2026

අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1883 අගෝස්තු 26 වන දින, මිනිස් ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ බිහිසුණුම සහ විනාශකාරීම ගිනිකඳු පිපිරීමක් ලෙස සැලකෙන ඉන්දුනීසියාවේ ක්‍රකටෝවා (Krakatoa) ගිනිකන්ද සිය අවසන් මහා විනාශකාරී පිපිරුම් අදියර ආරම්භ කළා! 🌋💥

ජාවා සහ සුමාත්‍රා දූපත් අතර සුන්ඩා සමුද්‍ර සන්ධියේ පිහිටි මෙම දැවැන්ත ගිනිකන්දෙන් පිටවූ ශබ්දය ලෝක ඉතිහාසයේ වාර්තා වූ ප්‍රබලතම ශබ්දය ලෙසයි සැලකෙන්නේ. එය කිලෝමීටර් 4,800කට වඩා ඈතින් පිහිටි මොරිෂස් සහ බටහිර ඕස්ට්‍රේලියාව වැනි ප්‍රදේශවලට පවා පැහැදිලිව ඇසුණු බව සඳහන් වෙනවා. 🌍🔊

මෙම මහා පිපිරීමත් සමඟ මීටර් 30-40ක් තරම් උසැති දැවැන්ත සුනාමි රළ නිර්මාණය වී මුළු වෙරළබඩ නගර සහ ගම්මාන සහමුලින්ම විනාශ කරමින් 36,000කට අධික මිනිස් ජීවිත ප්‍රමාණයක් බිලිගත්තා. වායුගෝලයට මුදාහැරුණු දැවැන්ත අළු වලාකුළු නිසා මුළු ලෝකයේම සාමාන්‍ය උෂ්ණත්වය වසර ගණනාවක් පුරා පහත වැටුණු අතර, ලොව පුරා අහස අද්භූත රතු පැහැයකින් දිස්වන්නට පටන් ගත්තා. ස්වභාවධර්මයේ බිහිසුණු බලය මුළු මහත් ලෝකයටම පසක් කළ ඓතිහාසික සිදුවීමක් ලෙස මෙය අදටත් ඉතිහාසගතව පවතිනවා. 🔥🌊

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/1883_eruption_of_Krakatoa

26/08/2026

අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1920 අගෝස්තු 26 වන දින, ලෝක ඉතිහාසයේ කාන්තා අයිතිවාසිකම් සහ සමානාත්මතාවය වෙනුවෙන් දැවැන්ත සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් වුණා. ඒ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ කාන්තාවන්ට ඡන්දය ප්‍රකාශ කිරීමේ අයිතිය තහවුරු කළ 19 වන ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා සංශෝධනය (19th Amendment) නිල වශයෙන් සහතික කිරීමත් සමඟයි!

වසර ගණනාවක් පුරා නොයෙකුත් බාධක, හිරිහැර සහ සිරගතවීම් මධ්‍යයේ නොසැලී සටන් වැදුණු ධෛර්යවන්ත කාන්තාවන්ගේ ‘Suffragette’ ව්‍යාපාරයට ලැබුණු මේ ඓතිහාසික ජයග්‍රහණය, ලොව පුරා කාන්තා විමුක්ති අරගලයන්ට මහත් ශක්තියක් සහ ආදර්ශයක් ලබා දුන්නා. ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදය තුළ සෑම පුරවැසියෙකුටම සමාන අයිතිවාසිකම් හිමිවිය යුතු බව මුළු ලෝකයටම පෙන්වා දුන් මේ විප්ලවීය දිනය අදටත් අපිට මතක් කරන්නේ අයිතිවාසිකම් වෙනුවෙන් හඬ නැගීමේ වටිනාකමයි.

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Nineteenth_Amendment_to_the_United_States_Constitution

25/08/2026

අද වගේ දවසක, එනම් 1303 අගෝස්තු 26 වන දින, දිල්ලි සුල්තාන් රාජ්‍යයේ ප්‍රබල පාලක අලාවුදීන් ඛල්ජි විසින් මාස අටක දරුණු වටලෑමකින් පසුව පුරාවෘත්තගත චිත්තෝර්ගාර් (Chittorgarh) බලකොටුව අත්පත් කරගනු ලැබුවා.

මෙම ඓතිහාසික සටන ඉතිහාසයට එක්වන්නේ රජ්පුත් වීරත්වයේ සහ නොසැලෙන අභිමානයේ සංකේතයක් ලෙසයි. රාවල් රතන් සිං රජු ඇතුළු රාජ්පුත් රණශූරයන් බලකොටුව රැකගැනීමට දිවි හිමියෙන් සටන් කළ අතර, පරාජය හමුවේ සතුරාගේ වහල්භාවයට පත්වී අගෞරවයට ලක්වීමට අකමැති වූ රාණි පද්මිණී ප්‍රමුඛ කාන්තාවන් "ජවුහාර්" (Jauhar) හෙවත් සාමූහිකව ගින්නට පැන දිවි පිදීමේ ඛේදනීය තීරණය ගත්තා.

ලෝක ඉතිහාසයේ ලියැවුණු අතිශය ඛේදනීය මෙන්ම අසමසම නිර්භීතකම ප්‍රදර්ශනය කළ මෙම වටලෑම, ඉන්දියානු ඉතිහාසයේ අදටත් කතාබහට ලක්වන නොමැකෙන සිදුවීමකි.

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Siege_of_Chittorgarh_(1303)

25/08/2026

අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1958 අගෝස්තු 25 වෙනිදා තමයි ලෝකයේ ආහාර සංස්කෘතිය සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් කරපු පෙරළිකාර සොයාගැනීමක් සිදුවුණේ. ඒ, ජපන්-තායිවාන ජාතික ව්‍යාපාරිකයෙක් වූ මොමොෆුකු ඇන්ඩෝ (Momofuku Ando) විසින් ලොව ප්‍රථම ක්ෂණික නූඩ්ල්ස් වර්ගය වන "Chikin Ramen" වෙළඳපොළට හඳුන්වා දීමයි! 🍜✨

දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ජපානයේ ඇති වූ දැඩි ආහාර හිඟයට සහ මිනිසුන් දිගු පෝලිම්වල රැඳී සිටින ආකාරය දැකීමෙන් කම්පනයට පත් වූ ඇන්ඩෝ, තම නිවසේ කුඩා මඩුවක් තුළ මාස ගණනාවක් පුරා කළ අත්හදා බැලීම්වල ප්‍රතිඵලයක් ලෙස මේ අපූරු ක්ෂණික නූඩ්ල්ස් තාක්ෂණය සොයාගත්තා. නූඩ්ල්ස් තෙලෙන් බැද වියළා ගැනීමෙන් (Flash-frying) දිගු කලක් තබා ගැනීමටත්, උණු වතුර දැමූ සැනින් මිනිත්තු කිහිපයකින් ආහාරයට ගැනීමටත් හැකි වීම නිසා මෙය ලොව පුරා අතිශය ජනප්‍රිය වුණා.

අද වන විට මුළු ලෝකය පුරාම වසරකට ක්ෂණික නූඩ්ල්ස් පැකට් බිලියන 100කට වඩා පරිභෝජනය කරන අතර, කාර්යබහුල ජීවිතයට අත්‍යවශ්‍යම ආහාරයක් බවට පත්ව තිබෙනවා. කුඩා මුළුතැන්ගෙයකින් ඇරඹී ලොවක් දිනූ ඒ රසවත් විප්ලවයේ ආරම්භය සිහිපත් කරන්නේ අදයි!

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Instant_noodles

25/08/2026

අද වගේ දවසක, මධ්‍යතන යුගයේ නෙදර්ලන්ත ඉතිහාසයේ ඉතා වැදගත් සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් වුණා! ඒ Utrecht හි අගරදගුරු Otto III විසින් 'ඕමන්' (Ommen) ප්‍රදේශයට නිල වශයෙන් නගර අයිතිවාසිකම් (City Rights) සහ නගරය වටා බලකොටු බැඳීමේ ආරක්ෂක අයිතිය (Fortification Rights) පිරිනැමීමයි.

මෙම ඓතිහාසික ප්‍රඥප්තියත් සමඟ Vecht ගංගා නිම්නයේ පිහිටි සාමකාමී කුඩා ජනාවාසයක් වූ Ommen, ස්වාධීන පාලන බලතල සහිත බලවත් නගරයක් බවට පත්වුණා. තමන්ගේම නීති පද්ධතියක් පවත්වාගෙන යාම, බදු එකතු කිරීම, නිදහස් වෙළඳපොළවල් පැවැත්වීම සහ ආක්‍රමණිකයන්ගෙන් ආරක්ෂා වීම සඳහා නගරය වටා ශක්තිමත් පවුරු සහ දිය අගල් ඉදිකිරීමේ පූර්ණ බලය නගර වැසියන්ට මේ හරහා හිමි වුණා. යුරෝපයේ මධ්‍යතන යුගයේ නාගරීකරණය සහ ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කළ තවත් එක් අපූරු ඓතිහාසික මතකයක් ලෙස මෙය ඉතිහාසයට එක්ව තිබෙනවා.

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Ommen

24/08/2026

අද වගේ දවසක, එනම් 1981 අගෝස්තු 25 වන දින, මානව ඉතිහාසයේ අභ්‍යවකාශ ගවේෂණයේ දැවැන්ත සන්ධිස්ථානයක් සනිටුහන් කරමින් නාසා ආයතනයේ 'වොයේජර් 2' (Voyager 2) අභ්‍යවකාශ යානය සෙනසුරු ග්‍රහයාට ආසන්නතම ලක්ෂ්‍යයට සාර්ථකව ළඟා වුණා! 🪐🚀

වොයේජර් 1 යානයට පසුව සෙනසුරු වෙත ගමන් කළ මෙම අපූරු යානය, සෙනසුරුගේ මනස්කාන්ත මුදු පද්ධතියේ සංකීර්ණ ව්‍යුහය, වායුගෝලයේ ප්‍රබල කුණාටු සහ එන්සෙලඩස්, ටයිටන් වැනි අද්භූත චන්ද්‍රයන් පිළිබඳව අතිශය පැහැදිලි ඡායාරූප සහ වටිනා දත්ත රැසක් පෘථිවිය වෙත එවනු ලැබුවා.

එමෙන්ම සෙනසුරුගේ ගුරුත්වාකර්ෂණය ප්‍රයෝජනයට ගනිමින් (Gravity Assist) තම වේගය වැඩිකරගත් වොයේජර් 2, එතැනින් නොනැවතී යුරේනස් සහ නෙප්චූන් ග්‍රහලෝක වෙත ගමන් කළ එකම අභ්‍යවකාශ යානය බවටද පත්වුණා. පෘථිවියේ සිට බිලියන ගණනක් සැතපුම් ඈතින් පිහිටි අභ්‍යවකාශයේ අදටත් ක්‍රියාත්මක වන වොයේජර් 2, මානව කුතුහලයේ සහ තාක්ෂණයේ නොමැකෙන සංකේතයක්! ✨

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Voyager_2

23/08/2026

අද වගේ දවසක, ඒ කියන්නේ 1938 අගෝස්තු 24 වනදා, ලෝක ගුවන් සේවා ඉතිහාසයේ කිසිදා නොමැකෙන අතිශය ඛේදනීය මෙන්ම තීරණාත්මක සිදුවීමක් වාර්තා වුණා. ඒ තමයි ඉතිහාසයේ ප්‍රථම වතාවට සිවිල් මගී ගුවන් යානයකට හමුදා ප්‍රහාරක යානයක් මගින් වෙඩි තබා බිම හෙළීමේ අවාසනාවන්ත සිදුවීම වන "ක්වීලින් ඛේදවාචකය" (Kweilin Incident)!

දෙවන චීන-ජපන් යුද්ධය පැවති සමයේ, හොංකොං සිට චීනය බලා පියාසර කරමින් තිබූ 'ක්වීලින්' (Kweilin) නම් වූ Douglas DC-2 වර්ගයේ මගී ගුවන් යානයට ජපන් ප්‍රහාරක යානා කිහිපයක් විසින් අහසේදී ම්ලේච්ඡ ලෙස ප්‍රහාර එල්ල කරන ලදී. යානයේ නියමුවා එය ගංගාවකට ගොඩබස්වා මගීන් බේරා ගැනීමට දැඩි උත්සාහයක යෙදුණද, ජපන් ප්‍රහාරක යානා ජලයේ තිබූ යානයට නැවත නැවතත් වෙඩි ප්‍රහාර එල්ල කළේය.

මෙම අමානුෂික ප්‍රහාරයෙන් කාන්තාවන් සහ ළමුන් ඇතුළු මගීන් 14 දෙනෙකු ඛේදනීය ලෙස ජීවිතක්ෂයට පත් වූ අතර, දිවි ගලවා ගැනීමට හැකි වූයේ යානයේ නියමුවා ඇතුළු තිදෙනෙකුට පමණි. සිවිල් ගුවන් ගමන් ඉලක්ක කරගෙන ප්‍රහාර එල්ල කිරීමේ භයානක ආරම්භය සනිටුහන් කරමින් ලෝක ඉතිහාසයට එක් වූ මෙම සිදුවීම, ගුවන් සේවා ක්ෂේත්‍රයේ ආරක්ෂාව පිළිබඳ අලුත් නීති රීති රැසකට පදනම දැමීය.

🔗 වැඩිදුර කියවන්න (Wikipedia): https://en.wikipedia.org/wiki/Kweilin_incident

23/08/2026

තේ මේසයට නැතුවම බැරි, කටට දියවෙන තරම් මෘදු රසවත් ස්පොන්ජ් කේක් එකක් කන්න කවුද අකමැති! 🍰✨ අද තමයි ලෝකයේ වඩාත්ම ආදරය දිනාගත් කේක් වර්ගයක් වෙනුවෙන් වෙන්වුණු ජාතික ස්පොන්ජ් කේක් දිනය (National Sponge Cake Day)!

18 වන සියවසේදී බිත්තර හොඳින් ගසා (whipped eggs) ස්වාභාවිකවම පිපෙන්න සලස්වලා හදපු මේ අපූරු කේක් එක, අද වෙනකොට ලොව පුරා තියෙන විවිධාකාර ඩෙසර්ට්ස් සහ බේකරි නිෂ්පාදනවල ප්‍රධානම පදනමක් බවට පත්වෙලා තියෙනවා. ස්පොන්ජ් එකක් වගේ ඉතාම සැහැල්ලු, බටර් සහ වැනිලා සුවඳ පිරිච්ච මේ කේක් එකට නැවුම් ස්ට්‍රෝබෙරි, ක්‍රීම් හෝ ජෑම් එකතු වුණාම ලැබෙන රසය නම් ඇත්තටම වචන වලින් විස්තර කරන්න බැරි තරම්!

ඔබත් පැණිරස කෑම වලට, විශේෂයෙන්ම මෘදු කේක් කෑල්ලකට ආස කෙනෙක් නම්, අද දවස සමරන්නත් එක්ක රසම රස ස්පොන්ජ් කේක් කෑල්ලක රස බලන්න අමතක කරන්න එපා. අදම ඔබේ ආදරණීයයන් එක්ක එකතු වෙලා ගෙදරදීම රසවත් ස්පොන්ජ් කේක් එකක් හදලා බලමුද? 😋☕

The It Forge

27/08/2026

26/08/2026

26/08/2026

26/08/2026

25/08/2026

25/08/2026

25/08/2026

24/08/2026

23/08/2026

23/08/2026

Address

Website

Alerts

Shortcuts

Share

Category

Listing takedown request