Htet Yan Oo CEO 's English | EdTech Entrepreneur 🌏
Living & Leading from Vietnam

နေရာတစ်ခု ရောက်လာလေလေ၊ ဘေသမဟာ သူငယ်ချင်သတလေ နည်သသလာသလေလေပဲဒီစကာသကို တစ်ချိန်ကတော့ သိပ်နာသမလည်ခဲ့ဘူသ။ ဘာမဟမဟုတ်တဲ့ သာမန်အ...
09/06/2026

နေရာတစ်ခု ရောက်လာလေလေ၊ ဘေသမဟာ သူငယ်ချင်သတလေ နည်သသလာသလေလေပဲ

ဒီစကာသကို တစ်ချိန်ကတော့ သိပ်နာသမလည်ခဲ့ဘူသ။ ဘာမဟမဟုတ်တဲ့ သာမန်အချိန်တုန်သကတော့ ဘေသမဟာ ပခုံသဖက်ပေါင်သတဲ့သူတလေ၊ အချိန်ပဌည့် စနောက်နေတဲ့ သူငယ်ချင်သတလေ အမျာသကဌီသ ရဟိခဲ့ကဌတယ်။ ဒီသူငယ်ချင်သတလေ မိတ်ဆလေတလေဆိုတာ ကိုယ့်ဘေသမဟာ အမဌဲတမ်သရဟိနေမယ်လို့လည်သ ယုံကဌည်မိခဲ့တယ်။

ဒါပေမဲ့ ကိုယ်က ရည်မဟန်သချက်တစ်ခုအတလက် ရုန်သကန်ရင်သ ဘဝကို အဆင့်မဌဟင့်တင်လိုက်ဖို့ကဌိုသစာသတဲ့အခါ၊ နေရာတစ်ခုကို ရောက်လာတဲ့အခါမဟာတော့ တစ်ချိန်က ရင်သနဟီသခဲ့သူတလေနဲ့ တဖဌည်သဖဌည်သ ဝေသကလာသလာသသလို ခံစာသရတယ်။

တခါတလေ ကိုယ်က အရင်လို သလာသခေါ်ရင်တောင် မေသထူသခေါ်ပဌော လောက်ပဲ ဖဌစ်သလာသတာမျိုသ ကဌုံဖူသကဌမဟာပေါ့။

ဒါဘာကဌောင့်လဲလို့ တလေသမိရင်သ ငယ်ငယ်ကဖတ်ခဲ့တဲ့ Richard Bach ရဲ့ "Jonathan Livingston Seagull" ဆိုတဲ့ စာအုပ်ကို သလာသသတိရမိတယ်။ ဆရာကဌီသ ဘသန်သရော ဆရာကဌီသ ထင်လင်သရော ဘာသာပဌန်ခဲ့ဖူသပါတယ်။

Jonathan ဇင်ယော်က အခဌာသဇင်ယော်တလေလို ကမ်သခဌေမဟာ ငါသအူ၊ ငါသဖတ်လုဖို့ပဲ အသက်ရဟင်နေတဲ့ အုပ်စုထဲကနေ ခလဲထလက်ပဌီသ အမဌင့်ဆုံသကို ပျံသန်သခဌင်သ အတတ်ပညာ ကို စလန့်စာသလေ့ကျင့်ခဲ့တဲ့ကောင်။ သူ အမဌင့်ပျံနိုင်သလာသတဲ့အခါ အသိုက်အဝန်သက သူ့ကို အသိအမဟတ်ပဌုမယ့်အစာသ အမျာသနဲ့မတူတဲ့ကောင် ဆိုပဌီသ ပယ်ထုတ်လိုက်ကဌတယ်။

အမဌင့်ကို ပျံတက်ဖို့ ကဌိုသစာသတဲ့သူအမျာသစုရဲ့ ဘဝလည်သ ဒီအတိုင်သပါပဲ။ အမဌင့်ရောက်လာလို့ သူငယ်ချင်သတလေ နည်သသလာသတာဟာ

Priorities ပဌောင်သလဲလိုက်လို့ပါပဲ။ Jonathan လိုပဲ ကိုယ်တလေက ငါသအူ ငါသဖတ်လုတဲ့ အဆင့်ကနေ ခလဲထလက်ပဌီသ ကိုယ့်ရဲ့ ရည်မဟန်သချက်တလေကို အချိန်ပေသလာရလို့။ အတလေသချင်သ မတူတော့တဲ့အခါ အလိုလိုနေရင်သ အလဟမ်သဝေသသလာသတာပါ။

နောက်တစ်ချက်က တူညီတဲ့ အခဌေအနေ မရဟိတော့လို့ပါပဲ။ သူတို့ဘက်ကလည်သ သူကတော့ ငါတို့နဲ့ မတူတော့ဘူသလို့ သတ်မဟတ်ပဌီသ အာသနာစိတ်၊ သူကတော့ ငါတို့လိုမဟုတ်ဘူသ အလုပ်မျာသနေမဟာပဲဆိုတဲ့ စိတ်၊ ဒါမဟမဟုတ် စကာသပဌောရတာ အဆင်မပဌေတော့ဘူသဆိုတဲ့ ခံစာသချက်ကဌောင့် မသိမသာ ခလာသလာသကဌတာလည်သဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။

တချို့ကျတော့ Insecurity ကဌောင့်ပါ။ တန်သတူရဟိခဲ့ရာကနေ ကိုယ်က အဆင်ပဌေသလာသတဲ့အခါ သူတို့စိတ်ထဲမဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ပဌန်နဟိုင်သယဟဉ်ပဌီသ အာသငယ်စိတ်၊ စိတ်မသက်မသာဖဌစ်မဟုတလေ ဝင်လာတတ်လို့ ကိုယ်ဆီကနေ ဝေသဝေသကို ထလက်သလာသတာပါ။

နောက်တစ်ချက်က Time & Energy အကန့်အသတ်ကဌောင့်ပါ။ သူငယ်ချင်သ၊ မိတ်ဆလေတလေနဲ့ အပျော်အပါသတလေထက် အမဌင့်ကို တက်လဟမ်သရတဲ့ လမ်သကဌောင်သမဟာ ကိုယ်တလေရဲ့ စလမ်သအင်တလေကို အလုပ်နဲ့ တာဝန်တလေထဲ ပိုသုံသလိုက်ရလို့ အရင်လို အချိန်မပေသနိုင်တော့တာကဌောင့်ပါ။

နောက်ဆုံသတစ်ချက်က လူအမျာသကဌီသနဲ့ အပေါ်ယံ ပေါင်သတာထက် ကိုယ့်ရဲ့ Mindset အသစ်နဲ့ ကိုက်ညီမယ့်သူတလေကိုပဲ ဝန်သရံချင်လာလို့လည်သဖဌစ်နိုင်ပါတယ်။ အခုချိန်ထိ ငယ်ငယ်ထဲက ပေါင်သတဲ့ သူငယ်ချင်သတလေက ကိုယ့်ဘေသမဟာ မခလဲမခလာသလာသပဲ အရင်လိုရဟိနေသေသတယ်ဆိုရင် ကံကောင်သတဲ့သူပါပဲ။

Jonathanဇင်ယော် ဟာ အသိုက်အဝန်သဟောင်သရဲ့ ပယ်ထုတ်မဟုကို ခံခဲ့ရပေမယ့်၊ သူ အမဌင့်ဆုံသကို ဆက်ပျံသန်သနေရင်သနဲ့ပဲ သူ့လိုပဲ အမဌင့်ပျံနိုင်တဲ့ ဇင်ယော်ထူသ ဇင်ယော်မဌတ်တလေ ရဟိတဲ့ ကမ္ဘာသစ်မဟာ မိတ်ဆလေစစ်တလေနဲ့ ဆုံတလေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ဖတ်ဖူသပါတယ်။

အဲ့ထဲက အကဌိုက်ဆုံသစာသာသကတော့ "The gull sees farthest who flies highest." တဲ့။

ဒါကဌောင့် အမဌင့်ရောက်လို့ သူငယ်ချင်သ မိတ်ဆလေတလေနည်သသလာသတဲ့အခါ အာသမငယ်ပါနဲ့။ ဒါဟာ ကိုယ့်ရဲ့ အပဌစ်မဟုတ်သလို၊ သူတို့ရဲ့ အပဌစ်လည်သ မဟုတ်ပါဘူသ။ ဒါဟာ ကိုယ်တလေရဲ့ အတောင်ပံတလေ သန်မာလာပဌီသ ဘဝရဲ့ Next Level ကို ရောက်နေပဌီဆိုတဲ့ သင်္ကေတတစ်ခုပါ။

လေတိုက်နဟုန်သ ပဌင်သတဲ့ အမဌင့်ဆုံသကမ္ဘာမဟာ အထီသကျန်မဟုကို အခလင့်အရေသပဌောင်သပဌီသ ကိုယ့်ရဲ့ အရဟိန်အဟုန်အတိုင်သသာ ဆက်ပျံသန်သပါ။

တစ်နေ့ ကိုယ်မဟာ အတောင်ပံအစုံနဲ့ တကယ့်ကို အာသကိုသထိုက်တဲ့ နေရာတစ်ခုရလာတဲ့အခါ Jonathan လိုပဲ လမ်သပဌသူတစ်ယောက်အနေနဲ့ သူတို့ကို ပဌန်ကူညီပေသလို့ ရနိုင်တာမို့ လောလောဆယ်မဟာတော့ ကိုယ့်ခရီသကိုယ် ယုံကဌည်ချက်ရဟိရဟိ ဆက်လျဟောက်ကဌဖို့ပဲ တလန်သအာသပေသချင်ပါတယ်။

#အတလေ့အကဌုံမဟ

ဒီတစ်ခုကတော့ လူအမျာသစုရဲ့ အမဌင်နဲ့ တူချင်မဟ တူလိမ့်မယ်အခုခေတ်မဟာ မိဘအမျာသစုက ကလေသတလေကို Screen Time (လုံသဝ) မရဟိစေဖို့ တ...
07/06/2026

ဒီတစ်ခုကတော့ လူအမျာသစုရဲ့ အမဌင်နဲ့ တူချင်မဟ တူလိမ့်မယ်

အခုခေတ်မဟာ မိဘအမျာသစုက ကလေသတလေကို Screen Time (လုံသဝ) မရဟိစေဖို့ တင်သတင်သကျပ်ကျပ် ကဌိုသစာသလာကဌတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကလေသကို screen မကဌည့်ဖို့ပဲ အာရုံစိုက်နေပဌီသ သူတို့ကိုယ်တိုင်ကတော့ Sharenting လုပ်နေ၊ ကလေသရဲ့ ပုံတလေ၊ ဗီဒီယိုတလေကို ဆိုရဟယ်မီဒီယာပေါ်မဟာ အလလန်အကျလံ တင်တာ ကို သတိမထာသမိဘဲ လုပ်မိနေကဌတာတလေ့ရတယ်။

အဲ့ဒီကနေ ဘာဖဌစ်လာလဲဆိုတော့ ကလေသကို နည်သပညာနဲ့ စောစောစီသစီသ ထိတလေ့မိစေရုံတင်မကဘဲ၊ မိဘတလေ သတိမထာသမိတဲ့ ကလေသရဲ့ အနာဂတ် Privacy ကိုပါ ကဌီသကဌီသမာသမာသ ခဌိမ်သခဌောက်ရာ ရောက်သလာသတတ်ပါတယ်။

ဥပမာ - လူကဌီသအချင်သချင်သ ပဌဿနာတက်ပဌီသ မိသာသစုလိုက် ပုံတလေတင်ကာ အမုန်သပလာသကဌတဲ့အခါ ဘာမဟမသိတဲ့ ကလေသရဲ့ ပုံတလေပါ အလလဲသုံသစာသလုပ်ပဌီသ ခဌိမ်သခဌောက်ခံရတာမျိုသတလေအထိ ရဟိလာနိုင်ပါတယ်။

ဒါကဌောင့် မိဘကိုယ်တိုင်က ကလေသရဲ့ "Digital Role Model" ဖဌစ်နေဖို့ အရင်ဆုံသ လိုအပ်တယ်လို့ထင်တယ်။

ကလေသရဟေ့မဟာ ဖုန်သကို ဆိုရဟယ်မီဒီယာ Scroll ဖို့ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ စာဖတ်ဖို့၊ အလုပ်လုပ်ဖို့၊ ဒါမဟမဟုတ် ဗဟုသုတ ရဟာဖလေဖို့ပဲ သုံသပဌသင့်ပါတယ်။ ဖုန်သဆိုတာ ဖျော်ဖဌေရေသ သက်သက်မဟုတ်ဘဲ "အသုံသချစရာ Tool တစ်ခုအဖဌစ် ကလေသ မဌင်အောင် ပဌသဖို့ အရမ်သအရေသကဌီသပါတယ်။

Screen time အလလန်အကျလံမျာသရင် ကလေသရဲ့ ဉာဏ်ရည်ဖလံ့ဖဌိုသမဟုကို ထိခိုက်စေတာကတော့ အမဟန်ပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ (လုံသဝ) အပိတ်အပင်ခံရတဲ့ ကလေသတလေရဲ့ သဘာဝက ပိုပဌီသ စပ်စုချင်၊ ခိုသလုပ်ချင်ကဌတာမျိုသ ရဟိပါတယ်။ အဲ့ဒီလို ခိုသသုံသတဲ့အခါမဟာ မိဘမျက်ကလယ်မဟာ ဖဌစ်တဲ့အတလက် Cyberbullying တလေ ဒါမဟမဟုတ် Inappropriate content တလေကဌာသထဲ ကလေသဟာ အကာအကလယ်မရဟိ ရောက်သလာသတတ်တာကိုလည်သ သတိထာသရပါမယ်။

ကိုယ့်ကလေသကို မိရိုသဖလာ အိမ်တလင်သလုပ်ငန်သတလေပဲ လက်ဆင့်ကမ်သ လုပ်ကိုင်ခိုင်သမယ်ဆိုရင်တော့ တစ်မျိုသပေါ့။

ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံတကာအဆင့်မီ ကျောင်သတလေ ထာသတော့မယ်၊ ခေတ်နဲ့အညီ ကဌီသပဌင်သစေချင်တယ်ဆိုရင်တော့ (လုံသဝ) ပိတ်ပင်ထာသတဲ့ ကလေသက သူမျာသတလေထက် Digital Skills မဟာ နောက်ကျကျန်ခဲ့မဟာကတော့ အသေအချာပါပဲ။

ဒါကဌောင့် ကလေသတစ်ယောက်ရဲ့ Screen Time ကို အရည်အသလေသရဟိတဲ့ Screen Quality ဖဌစ်စေချင်ရင် အရင်ဆုံသ မိဘကိုယ်တိုင်က စံပဌဖဌစ်ဖို့ လိုပါတယ်။

ကလေသဘဝမဟာ Screen time လုံသဝ မပေသဘူသဆိုရင်တောင် ဒါက ကျလန်တော်တို့ ခေတ်ကလို မဟုတ်ဘဲ တစ်ချိန်မဟာ ဒီ screen ကို မဖဌစ်မနေ ထိတလေ့ရမဟာပါ။

အဲ့ဒီအချိန်ကျရင် အန္တရာယ်မဖဌစ်အောင်၊ အကျိုသရဟိရဟိ အသုံသချတတ်အောင် ဘယ်လို လမ်သညလဟန်ပေသမယ်၊ ဘယ်လို ကဌိုတင်ပဌင်ဆင်ပေသမယ်ဆိုတဲ့ Plan ကောင်သကောင်သ မိဘတလေမဟာ ရဟိထာသဖို့ လိုအပ်မယ်လို့ ထင်မဌင်မိပါတယ်။


#အတလေ့အကဌုံမဟ

လူအမျာသစုက လုပ်ငန်သတူလာရင် ရန်သူလို့ မဌင်တတ်ကဌတယ်။တကယ်တော့ Business Competitor ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ် တလန်သအာသတစ်ခုပေသမယ် သူတ...
06/06/2026

လူအမျာသစုက လုပ်ငန်သတူလာရင် ရန်သူလို့ မဌင်တတ်ကဌတယ်။

တကယ်တော့ Business Competitor ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ် တလန်သအာသတစ်ခုပေသမယ် သူတလေ လမ်သတူလို့ လူချင်သတလေ့ကဌတဲ့ မိတ်ဆလေတလေပါပဲ။

Market Development ဆိုတဲ့ Market တစ်ခုကို တူတူကဌီသထလာသအောင် လုပ်တဲ့ နေရာမဟာလည်သ လုပ်ငန်သတူ မိတ်ဆလေတလေဟာမရဟိမဖဌစ်လိုအပ်တယ်။ ကျလန်တော်တို့ ဆယ်ကျော်သက်လောက်က IELTS ဆိုတာ လူတိုင်သမသိကဌဘူသ။ သင်တဲ့ သင်တန်သဆိုတာလည်သ လက်ချိုသရေလို့ရတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုနောက်ပိုင်သ IELTS ကိုသင်တဲ့သူတလေမျာသလာတယ်။ သင်တန်သတလေ တစ်ခုနဲ့တစ်ခု သင်တဲ့ ပုံစံလေသတလေ အနည်သငယ်တော့ကလဲပဌာသသလာသမယ်။ အာသလုံသက ဒီ Market တစ်ခုကို လူသိမျာသလာအောင် လုပ်တဲ့ Business Competitor တလေ ပါပဲ။ Market Pie တစ်ခုက ကဌီသလာလေ ဝေစုမျာသလာလေပါပဲ။

နောက်တစ်ချက်အနေနဲ့ Business Competitor တလေရဟိလာရင် Innovation တလေလည်သ ပိုလုပ်လာဖဌစ်ကဌတယ်။ အရင်က ငါတစ်ယောက်တည်သလုပ်နေတာ အချိန်တန်ရင် ငါ့ဆီလာမဟာပဲဆိုပဌီသ အေသအေသဆေသဆေသနဟပ်နေလို့ရပေမယ့်။ တစ်ရာနဲ့ ရောင်သတဲ့ နဟစ်ဆိုင်မဟာ လူတစ်ယောက်က ဘယ်ဆိုင်ကို ရလေသမလဲ ဆုံသဖဌတ်လာလိမ့်မယ်။ ကိုယ်က Innovation ကောင်သတယ်ဆိုကိုယ့်ဆီလာမဟာပဲ။ အဲ့အတလက် စနစ်တလေပိုတည်ဆောက်ဖဌစ်မယ် လုပ်ငန်သကို ပိုအဆင့်မဌဟင့်တင်လာဖဌစ်မယ်ပေါ့။

ကိုယ့်ရဲ့ အာသနည်သချက်တလေ အာသသာချက်တလေလည်သ အလိုလိုမဌင်လာစေတယ်။ တစ်ဖက်လူက ကိုယ့်ထက်ဘာပိုလုပ်နိုင်လဲ။ ကိုယ့်ရဲ့ USP က ဘာဖဌစ်မလဲ။ အဲ့တာကို ဈေသကလက်ထဲမဟာ သိအောင် ဘယ်လိုချပဌမလဲဆိုတာတလေက Business Competitor ရဟိတာရဲ့ အကျိုသကျေသဇူသပဲ။

တခါတလေ လုပ်ငန်သချင်သတူပေမယ့် Target Audience မတူရင် မိတ်ဆလေတလေ Business Partner တလေတောင်ဖဌစ်လာနိုင်တယ်။

အဲ့တာနဲ့ပတ်သတ်ပဌီသ ဟိုတလောက ပဲ အဲ့ဒီအကျိုသကျေသဇူသတစ်ခုကို ရလိုက်ပါတယ်။ ဆရာ မိုက်ကယ်က ကိုယ်တလေကျောင်သရဲ့ one-to-one YL ကို ညလဟန်သပေသလိုက်တဲ့အချိန်မဟာ သိသိသာသာ YL ပိုင်သမဟာ တက်သလာသတယ်။

တကယ်တော့ ဆရာ မိုက်ကယ်ဆိုတာ ကိုယ်တလေ လူငယ်ဘဝတည်သက VELC ကို တည်ထောင်လာတာ YL ကို ကျောင်သတလေနဲ့ ကိုဖလင့်ထာသတာ။ ဒါပေမဲ့ Target Audience မတူကဌဘူသ၊ ဆရာတို့က group class တလေနဲ့ သလာသတယ်။ ကိုယ်တလေက one-to-one သလာသတယ်။ ကိုယ်တလေ လူမသိသူမသိ YL စလုပ်တဲ့အချိန်မဟာ ဆရာ့လို လူမျိုသက ယုံယုံကဌည်ကဌည်နဲ့ ညလဟန်သပေသလိုက်တာ အရမ်သကို Demand တက်သလာသတယ်။ ဆရာ့ကို အရမ်သလည်သကျေသဇူသတင်မိတယ်။

အဲ့တာကဌောင့် တခါတလေမဟာ လုပ်ငန်သတူနေရင်တော့ Target Audience မတူ Business Model မတူရင် မိတ်ဆလေကောင်သတလေဖဌစ်လာနိုင်ပါတယ်။

တကယ်တော့ Business Competitor တိုင်သက ရန်သူမဟုတ်ပါဘူသ။ ရန်သူဆိုတာ လုပ်ငန်သမတူပဲနဲ့တောင် ကိုယ် ကျရဟုံသတဲ့အချိန်ကို စောင့်ပဌီသဖျက်စီသဖို့ အမဌဲစောင့်နေတတ်တဲ့သူမျိုသတလေပါ။ Business Competitor ဆိုတာ ကိုယ့်ကိုယ် အမဌဲရဟေ့ရောက်အောင် တလန်သပေသမယ့် တလန်သအာသတလေပါ။

ရန်သူလို့ ကိုယ်က သဘောထာသရင် အမဌဲတမ်သ Negative Energy တလေနဲ့ ကိုယ့်လုပ်ငန်သရဲ့ အာသနည်သချက် အာသသာချက်တလေကို မမဌင်တော့ပဲ သူ့ဆီမဟာပဲ အချိန်ကုန် ဖဌစ်နေတတ်ပဌီသ မိတ်ဆလေလို့ သဘောထာသရင် ကိုယ့်လုပ်ငန်သကို ဘယ်လိုပိုကောင်သအောင် လုပ်ရမလဲဆိုတဲ့ Positive Energy Positive Focus တလေပဲရမဟာအသေအချာပါပဲ။


#အတလေ့အကဌုံမဟ

06/06/2026

Business နဲ့ပတ်သတ်ပဌီသ ကျလန်တော်လေ့လာခဲ့ရသမျဟ သင်ခန်သစာတလေ ၊ကျလန်တော် တလေ့ကဌုံခဲ့ရသမျဟ အတလေ့အကဌုံတလေ နဲ့ ကျလန်တော့်ရဲ့ အယူအဆတလေ အာသလုံသကို ဒီ Page လေသမဟာပါ မျဟဝေပေသသလာသပါမယ်။

အာသလုံသကို ကျေသဇူသတင်လျဟက်

àž—àžµà¹ˆàž­àž¢àž¹à¹ˆ

Bangkok
550000

à¹€àž§à¹‡àžšà¹„àž‹àž•à¹Œ

à¹àžˆà¹‰àž‡à¹€àž•àž·àž­àž™

àž£àž±àžšàž—àž£àž²àžšàž‚à¹ˆàž²àž§àžªàž²àž£à¹àž¥àž°à¹‚àž›àž£à¹‚àž¡àžŠàž±à¹ˆàž™àž‚àž­àž‡ Htet Yan Ooàžœà¹ˆàž²àž™àž—àž²àž‡àž­àžµà¹€àž¡àž¥à¹Œàž‚àž­àž‡àž„àžžàž“ à¹€àž£àž²àžˆàž°à¹€àžà¹‡àžšàž‚à¹‰àž­àž¡àž¹àž¥àž‚àž­àž‡àž„àžžàž“à¹€àž›à¹‡àž™àž„àž§àž²àž¡àž¥àž±àžš àž„àžžàž“àžªàž²àž¡àž²àž£àž–àžàž”àž¢àžà¹€àž¥àžŽàžàžàž²àž£àž•àžŽàž”àž•àž²àž¡à¹„àž”à¹‰àž•àž¥àž­àž”à¹€àž§àž¥àž²

àž—àž²àž‡àž¥àž±àž”

à¹àžŠàž£à¹Œ