04/01/2024
Datafication - τα θεμέλια της Τεχνητή Νοημοσύνης
Ο Ψηφιακός Κόσμος είναι πλέον μέρος της καθημερινότητας μας αλλά και το μέλλον της ανθρωπότητας. Τελευταίο «δημιούργημα» της Ψηφιακής Τεχνολογίας είναι η Τεχνητή Νοημοσύνη (ΑΙ). Ο ανθρώπινος νους από ανέκαθεν εφεύρισκε τρόπους να διευκολύνει την ζωή των ανθρώπων. Επινόησε εργαλεία για να ενισχύσει τις χειρωνακτικές εργασίες, οχήματα για να απεξαρτηθεί από την πεζοπορία και τα ζώα μεταφοράς, ανακάλυψε τον ηλεκτρισμό για να μην ζει στο σκοτάδι αλλά και για να κινεί τον κόσμο του, μελέτησε τον ανθρώπινο οργανισμό και κατασκεύασε φάρμακα για την ίαση του, κατασκεύασε τους ηλεκτρονικούς υπολογιστές για να τον βοηθούν στους υπολογισμούς και τις αναλύσεις του, επινόησε το διαδίκτυο για να σπάσει το φράγμα των γνώσεων και της ανταλλαγής πληροφοριών και ένα σωρό άλλες εφευρέσεις και επινοήσεις που συνθέτουν την καθημερινή μας ζωή. Για όλα αυτά όμως που σήμερα απολαμβάνουμε και διευκολύνουν την ζωή μας, χρησιμοποιήθηκε αποκλειστικά η φυσική διαδικασία επινόησης και λήψης αποφάσεων του οργανικού μας μυαλού.
Πλέον με την ανάπτυξη της Ψηφιακής Τεχνολογίας και τα εργαλεία που αυτή προσφέρει, έφτασε η στιγμή που ο ανθρώπινος νους επεξεργάζεται την ανάπτυξη ψηφιακών διαδικασιών και τεχνολογίας έτσι ώστε να βοηθήσει και να ενισχύσει τον ίδιο τον εαυτό του στην διαδικασία επινόησης και λήψης αποφάσεων. Αυτή η νέα τεχνολογία δεν είναι άλλη από την Τεχνητή Νοημοσύνη (Artificial Intelligence) με την οποία οι επιστήμονες του κλάδου ευελπιστούν να δημιουργήσουν λογισμικά τα οποία να μπορούν, σε αντίθεση με το οργανικό ανθρώπινο μυαλό, να επεξεργάζονται τεράστιες βάσεις δεδομένων, να αναλύουν και να συγκρίνουν αυτά τα δεδομένα και στο τέλος να «επινοούν» και να «λαμβάνουν αποφάσεις» όπως θα ενεργούσε ένα ανθρώπινο μυαλό.
Παρόλο που η έννοια της Τεχνητής Νοημοσύνης ακούγεται τρομακτική, εντούτοις δεν είναι τίποτα άλλο από ακόμα ένα «εργαλείο», μια επινόηση του ανθρώπινου νου, για να διευκολύνει τις ζωές των ανθρώπων. Η ανάπτυξη της Τεχνητής Νοημοσύνης θα προσδώσει τεράστιες δυνατότητες στην πορεία των ανθρώπων για ανάπτυξη και ευημερία, πάντοτε φυσικά στα πλαίσια μιας ορθολογιστικής χρήσης (χαρακτηριστικό παράδειγμα η χρήση της πυρηνικής ενέργειας).
Όπως προανέφερα η Τεχνητή Νοημοσύνη έχει να κάνει με την ανάλυση και επεξεργασία πληροφοριών. Οι πληροφορίες (Data) αποτελούν την «τροφή» της Τεχνητής Νοημοσύνης και χωρίς αυτές θα είναι απλά ένα «παιδικό μυαλό» με περιορισμένες δυνατότητες λήψης αποφάσεων. Γι αυτό τον λόγο ο κλάδος της Ψηφιακής Τεχνολογίας, επινόησε τον όρο «Datafication». Με τον όρο Datafication εννοούμε την οργάνωση και τις διαδικασίες που απαιτούνται έτσι ώστε να τροφοδοτούνται με επεξεργασμένες πληροφορίες (Data) τα Κέντρα Λήψης Αποφάσεων, είτε αυτά αποτελούνται από ανθρώπους είτε από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης είτε Υβριδικά Κέντρα (άνθρωποι και Τεχνητή Νοημοσύνη).
Η διαδικασία του Datafication δεν είναι κάτι καινούργιο. Είναι η μετεξέλιξη στον Ψηφιακό Κόσμο, της διαδικασίας που ακολουθεί ο ανθρώπινος νους για να πάρει μια απόφαση. Παράδειγμα όταν ξεκινάμε να πάμε ένα ταξίδι ο νους μας αρχίζει να επεξεργάζεται πληροφορίες έτσι ώστε να προετοιμαστεί για το ταξίδι. Θα πάρει πληροφορίες για τον καιρό για να αποφασίσει τι ρουχισμό θα πάρει, θα συλλέξει πληροφορίες για τις πτήσεις για να επιλέξει αυτήν που τον βολεύει, θα συλλέξει πληροφορίες για τα ξενοδοχεία στον προορισμό για να κλείσει το πιο κατάλληλο, θα συλλέξει πληροφορίες για το κόστος ζωής για να υπολογίσει τα λεφτά που θα πάρει μαζί του και ένα σωρό άλλες επεξεργασμένες πληροφορίες για να πάρει όλες τις αποφάσεις που σχετίζονται με το ταξίδι. Και όλα αυτά γίνονται με συγκεκριμένη διαδικασία στο μυαλό μας, την οποία θεωρούμε απλά φυσιολογική!
Αυτή ακριβώς είναι η διαδικασία του Datafication με την οποία, κάνοντας χρήση της σύγχρονης ψηφιακής τεχνολογίας, μπορούμε να συλλέξουμε, να φιλτράρουμε, να αρχειοθετήσουμε, να αναλύσουμε και να επεξεργαστούμε ένα τεράστιο όγκο πληροφοριών οι οποίες αφού παρουσιαστούν σε τελική μορφή/reports (συνήθως Στατιστικών και Συγκριτικών Πινάκων) στα αρμόδια Κέντρα (είτε αυτά αποτελούνται από ανθρώπους είτε από συστήματα Τεχνητής Νοημοσύνης είτε Υβριδικά), λαμβάνονται αποφάσεις.
Το Datafication όπως και η Τεχνητή Νοημοσύνη, έχουν εφαρμογή σε όλους τους τομείς της επιχειρηματικής, διοικητικής, οργανωτικής, κοινωνικής και ατομικής μας ζωής και των δραστηριοτήτων μας. Χαρακτηριστικό παράδειγμα του μεγέθους και των άπειρων ορίων του Datafication είναι η πανδημία του Covid η οποία απαιτούσε την παγκόσμια καταγραφή και ανταλλαγή δεδομένων και πληροφοριών σχετικά με τον ιό (κρούσματα, συμπτώματα, θεραπείες που χρησιμοποιήθηκαν, περιοχές, ηλικίες ασθενών, θάνατοι κλπ) έτσι ώστε να λαμβάνονται τα απαραίτητα μέτρα αλλά κυρίως για να αλληλοενημερώνονται οι επιστήμονες και οι φαρμακευτικές, για τη όσο το δυνατό ταχύτερη αντιμετώπιση του. Η πράξη έδειξε ότι αυτή η κινητικότητα και η παγκόσμια λειτουργία του Datafication σε σχέση με τον Covid βοήθησε στην έγκαιρη και ορθή λήψη αποφάσεων για την αντιμετώπιση του ιού προς όφελος της ανθρωπότητας.
Μεγαλύτερη ανάγκη για εφαρμογή διαδικασιών Datafication έχουν οι επιχειρήσεις και ο Δημόσιος Τομέας. Οι επιχειρήσεις για να μπορούν να λαμβάνουν αποφάσεις για το μέλλον και την πορεία τους και ο Δημόσιος Τομέας για να βελτιώνει τις παρεχόμενες υπηρεσίες προς τον πολίτη.
Η διαδικασία εφαρμογής ενός Συστήματος Datafication περιλαμβάνει :
1. τον Σχεδιασμό
2. την Συλλογή
3. την Επεξεργασία
4. την Database
5. την Ανάλυση
6. την Αξιοποίηση
Εταιρείες και Οργανισμοί που έγκαιρα θα υιοθετήσουν την διαδικασία του Datafication θα βρεθούν ένα βήμα πιο μπροστά από τους ανταγωνιστές τους και σίγουρα θα αποτελέσουν τους πρωτοπόρους στην εφαρμογή συστημάτων Τεχνητής Νοημοσύνης με ότι αυτό θα επιφέρει στην ανάπτυξη τους.
Όταν στα τέλη του 18ου αιώνα ο Τόμας Έντισον άνοιξε τον κόσμο σε μια νέα εποχή του ηλεκτρισμού με την εφεύρεση του ηλεκτρικού λαμπτήρα, οι κοινωνίες της τότε εποχής δαιμονοποίησαν τον ηλεκτρισμό ως θανατηφόρα εφεύρεση. Σήμερα ο ηλεκτρισμός αποτελεί την βάση στην οποίο στηρίζεται ο πολιτισμός μας. Και τυχόν κατάρρευση του θα μας οδηγήσει σίγουρα πίσω στις σπηλιές.
Η Τεχνητή Νοημοσύνη θα αποτελέσει σίγουρα το επιστέγασμα της επανάστασης της Ψηφιακής Τεχνολογίας αλλά και του σχεδιασμού του μελλοντικού πολιτισμού μας. Τα Συστήματα Datafication θα αποτελέσουν τους τροφοδότες αυτής της διαδικασίας σχεδιασμού.
Θεόδωρος Ευθυμίου
Σύμβουλος Οργάνωσης και Διοίκησης Επιχειρήσεων
Maresol Hospitality Ltd