25/04/2019
Uzun yılların deneyimiyle, İBB'nin 13 milyon TL' lik websayfasını inceledik.
TASARIM - GÖRSELLİK - KULLANABİLİRLİK
1-Tasarım hazır bir ''CMS'' (Content Management System. Wordpress, jomla vs.) şablonla oynanarak yapılmış. Bu alemde bir şablona ödenebilecek en baba para 99 usd'dir.
2-Tasarımda ilk bakışta özellikle yapılmış gibi duran bir saçmalık var. Websitesinin resmen ''Footer'' (En alt linklerin vs olduğu yer.) kısmı yok.
-Bu kısmın eksikliği görsel ve işlevsel açıdan büyük bir hatadır. Cep telefonlarında ve masaüstü bilgisayarlarda bir web sitesini tasarlarken en üst ve en altta (header ve footer) içerikten önce boşluklar (Margin, Padding) bırakılır. Bunun sebebi mobil ve masaüstü cihazlarda site içeriği ile fiziksel ekran kenarlarını birbirinden görsel olarak ayırmaktır. Mobil cihazlarda olay daha kritiktir. Parmağınız genelde ekranın bir kısmını kapatabilir yada temas edebilir bu temas noktalarında link varsa siz istemeden o linke tıklamış olursunuz. Kullanıcının parmağını yada mausunun imlecini bir bir yere park edebileceği, tepkisiz boşluklar bırakılmalıdır. Bu yüzden 4 kenardan birebir ekrana sığan websiteleri sevilmez ve bunu yapan tasarımcı aşırı derecede acemidir.
3-Websitesindeki sol taraftaki ana linkler bir haber yada portal içerikli sayfalarda kullanılmaz. Linklerin sola yada sağa dizilmesi e-ticaret sayfalarında kullanılır.
-Bunun amacı, saga yada sola dayanmış linkler ile ilgili sayfada gösterilen ürünlerin ilişkileridir. Kullanıcının alt alta dizilmiş bir çok linkle daha çok farklı ürün ziyaret etmesi istenir.
İBB sayfasında ne sakıncası var? Genel olarak oturmuş benzer içeriklerde kullanıcıların bir yerlere gitmek için ilk baktıkları yer logonun hemen altındaki şeritte bulunan ana linklerdir. Bununla beraber hem logo altındaki şeride hem de sol tarafa ana linkleri yerleştirirseniz, kullanıcıların kafası karmakarışık olur.
4- Belediyeden haberlerin verildiği slider, sayfanın en altında, statik bir resim ise sliderin olması gereken yerde..
-Sayfa açıldığı anda ilk görülen yalnızca uzun süre sabit kalan bir iki adet görsel. Benzer görselleri görmek isteyenler için internet neredeyse bir sonsuzluk. Bir belediye sayfasında olması gereken, görsellerle desteklenmiş hizmetler ve duyuruların olduğu slider kısmıdır. İllaki tek bir görseli dikte edecekseniz, kenarlarda uygun bir yere yada en üste hafif bulanıklaştırarak arka plan olarak koyabilirsiniz.
5- Websitesinin tasarımına 10 üzerinden puan verirsek puanımız 10 üzerinden 2. 18 milyonluk Istanbul için bomboş bir sayfa ve bir içeriğe gidebilmek için bir kaç farklı yere tıklamak zorundasınız. Açılan içerik sayfaları birbirinden bağımsız. Aynı sayfalara giden linkler, farklı sayfalarda farklı yerlerde kullanılmış. 1. seviye link derinliğinde resmen boğuluyorsunuz. Dolu görünsün diye aynı içerik ve linkleri boş gördükleri yere yapıştırmışlar.
TEKNİK
1- Sayfanın ilk açılışında farkedilen olumsuzluk, uzun yüklenme süresi. İBB'nin sayfasının bir reseller hosting (paylaşımlı barındırma) hesabından yayın yapıyor ihtimalini düşünmek bile istemiyoruz. :)
Genelde bu uzun yüklenme oranlarına (ping süreleri vs.) internette kolayca kiralayabileceğiniz, senelik 20 - 30 TL lik reseller hostinglerde karşılaşılır.
-Ancak koca ibb bu hatayı yapmaz diye düşünülerek, sayfanın biraz daha derinlemesine incelendiğinde aynı anda çalışmaya çalışan! java, jquery vs. scriptlerin fazlalığı dikkat çekiyor.
Kod bloklarının arasına şunu da ekleyelim bunu da ekleyelim derken -eski html günlerinde hareketli gifler, yanar döner javascript kodlarla oluşturulan efektleri hatırlatıyor- biraz fazlaya kaçılmış.
2- 1. maddeden dolayı çoğu dinamik içerik (örneğin, arama kısmı) doğru çalışmıyor.
-Site içi arama formlarının, kutucuklarının kod temeli genel olarak (and-or) mantığına oturtulur. Bu mantık da formlarda bazı noktalama işaretlerini kullanarak aramayı optimize edebilirsiniz.
Biz mesala arama kısmına istanbul yazıp istanbul kelimesinin bitişine bir virgül (and koşulu) koyup ( şu şekilde: istanbul, )küçük bir test yaptık. İlk denemede errörü verdi. Bıraktık.
3- linklerin şu şekilde (www.ibb.istanbul/SitePage/Index/118) sayısal açılması nedeniyle websitesini kuranların SEO, SEM gibi kelimelerden bihaber olduğu kanaatine vardık. Tag, title, label terimlerini saymıyoruz bile.
4- Css kodları, yani neyin nerde duracağı, fontların büyüklüğü, renkler vs. belirleyen elemanların bulunduğu dosya hacim olarak çok büyük ve sıkıştırılmış gibi de durmuyor. Bir kaç sıkıştırma ise hatalı kodlanmış. Örnek olarak proxy kullanan bir ziyaretçi site yerine birbirinin içine geçmiş bir şey görebilir. Görseller düzenlenmeden büyük olarak yüklenmiş.
Özet olarak, bırakın 13 milyon TL yi, 1300 TL ye dahi yapılsaydı, bizim tabirimizle bu websitesini görünce adamı döverlerdi.
Piyasa diliyle konuşacak olursak, gerçekten iyi kilitlemişler.
Dip not: İBB'nin websitesi yüzeysel olarak incelenmiştir. Herkesin anlayabilmesi için olabildiğince sade dil kullanıldı. Ayrıca teşbihte hata olmaz. Her ne kadar şartname vs. görmeden yorum yapılmaz, bilgiler sallama diyen çok bilmişlere sormak istiyoruz; Sizler eğer birilerine yakın değilseniz! Aranızda 13 milyon TL'yi bir arada göreniniz var mı?
Bir kaç örnek sunalım belki ikna olursunuz. Aşağıdaki listede Almanyadan bazı belediye siteleri var. Bunların yapım maliyetleri yukardaki rakamın 30 da birini geçmez.
--https://www.baden-wuerttemberg.de/de/startseite/ Eyalet websitesi yüzlerce belediye var.
--https://www.darmstadt.de/
--https://www.dresden.de/index_de.php
--....
