12/02/2026
💻 د کمپیوټر بنسټیز (اولني) معلومات
(Basic Computer Fundamentals)
1️⃣ کمپیوټر څه شی دی؟
کمپیوټر یو برېښنايي ماشین دی چې:
معلومات (Data) داخلوي
پروسس کوي
ذخیره کوي
او نتیجه (Output) ورکوي
په ساده ژبه:
Input → Process → Output
---
2️⃣ د کمپیوټر اساسي برخې (Main Components)
✅ A: هارډویر (Hardware)
هغه فزیکي وسایل چې لمس کېدای شي.
بېلګې:
Monitor (سکرین)
Keyboard (کیبورډ)
Mouse (ماوس)
CPU
Printer
Speaker
---
✅ B: سافټویر (Software)
هغه پروګرامونه چې کمپیوټر چلوي.
ډولونه:
1. System Software (Windows, Linux)
2. Application Software (Word, Excel, Browser)
3. Utility Software (Antivirus, Cleaner)
---
3️⃣ د کمپیوټر د کار طریقه (IPO Cycle)
🔹 Input (داخلول)
معلومات کمپیوټر ته ورکول
مثال: Keyboard, Mouse, Scanner
🔹 Process (پروسس)
CPU معلومات تحلیل او محاسبه کوي
🔹 Output (وتنه)
نتیجه ښودل
مثال: Monitor, Printer, Speaker
---
4️⃣ CPU څه شی دی؟
CPU = Central Processing Unit
د کمپیوټر مغز بلل کېږي
برخې یې:
ALU → حسابي او منطقي عملیات
CU → کنټرول
Registers → لنډمهاله حافظه
---
5️⃣ حافظه (Memory)
🔹 Primary Memory
RAM → موقتي حافظه
ROM → دایمي حافظه
🔹 Secondary Memory
Hard Disk
SSD
USB
Memory Card
---
6️⃣ Input وسایل
Keyboard
Mouse
Scanner
Microphone
We**am
---
7️⃣ Output وسایل
Monitor
Printer
Speaker
Projector
---
8️⃣ د کمپیوټر ډولونه
Desktop
Laptop
Tablet
Supercomputer
Server
---
9️⃣ Operating System (OS)
هغه سافټویر چې کمپیوټر کنټرولوي.
مثالونه:
Windows
Linux
macOS
Android
دندې:
فایل مدیریت
حافظه کنټرول
پروګرام چلول
هارډویر کنټرول
---
🔟 بنسټیز مهارتونه (Basic Skills)
هر کاروونکی باید زده کړي:
ټایپ کول
فایل جوړول او خوندي کول
Word او Excel کارول
انټرنیټ کارول
ایمیل لېږل
امنیت (Password, Antivirus)
---
⭐ لنډه نتیجه
کمپیوټر = هارډویر + سافټویر
کار = Input → Process → Output
CPU = مغز
RAM = موقتي حافظه
OS = د سیستم مدیر
