01/03/2026
සංගීතවේදී ආර්.ඒ. චන්ද්රසේනයන්ගේ 46 වන ගුණාණුස්මරණ සංවත්සරය වෙනුවෙනි:01/03/2026
චන්ද්රසේන මාස්ටර් හදුනාගන්නේ දසබලධාරී ගීතයෙන්.ශ්රී ලංකාවේ ඒ යුගය රාගවලට ඇබ්බැහිවූ යුගයක්.ඉන්දීය හින්දුස්ථානි රාගධාරී සංගීතය කිසිසේත් බටහිර සංගීත සමග මුසුකල නොහැකි බව මතයක් මුල්බැසගෙන තිබූ යුගයක්
ඒ මතය ඉතා සූක්ෂම ව බින්දේ චන්ද්රසේනයන් අවම තාක්ශනය පහසුකම් නොතිබුණු ,නොදියුනු යුගය දී එම අවම තාක්ෂණයෙන් උපරීම ප්රයෝජනය ගෙන රාග ව්ලින් මිදී තමන්ට ආවෙනිකවූ නව ගීත ශයිලයකින් නව තාක්ෂණයෙන් ධවනිය සමග මුසු කරමින් ඉත සූක්ෂම ලෙස සංගීත කෘතීන් බිහි කලා.චන්ද්රසේනයන් ඉතා ශූර පියෑනෝ එකෝඩියන් වාදකයෙක්.තවත් වරෙක ඉතා ශූර පියෑනෝ වාදකයෙක්
මේ වනවිට ලෝකයේ අති දක්ෂ තනු නිර්මානවේදීන් වන්නේ පියෑනෝ වාදකයින්.
ඒ හැකියාව චන්ද්රසේන මාස්ටර් තිබුනා.
*එතුමා නව සංගීත යුගයක සමාරම්භකයා ලෙස හදුන්වන්න පුලුවන්.ඔහු සැදූ සංගීත ශිල්ප චින්තාව තවමත් ජීවතුන් අතර තියෙනවා.
අපරදිග සංතයේ සියුම් රසභාවය සිංහල සංගීතය ට මුසුකලේ චන්ද්රසේනයන් .
මේ වනවිට ලංකාවේ ඕනම් තැනක් බටහිර සංගීත ශිප ක්රම ශිල්ප ප්ර්ස්තාර කරනයක් සිදුවූන්නේ කොතනද එතන චන්ද්රසේන සලකුන තියෙනවා.Chords system,Harmoni ,Tonal and Rhythmic management
සවර සංගාත *තානික සහ රිද්මිය කලමනාකරනය හරියාකාරව සිදුකලේ චන්ද්රසේන යන්. *එකල විශය විමසුම් කරන්න නිර්වචනය කරන්න හරියාකාර විචාරයක් ප්රබුද්ධ දෘශ්ටි කෝනයකින් බලන්න ලේකඛයෙක් විචාරකයෙක් විද්වතෙක් නොසිටි නිසා චන්ද්රසේන ගේ.මනහර තනු නිර්මාණ අදෘශ්යමාන වී ගියා.ඒත් අද ඒවා දශක ගනනාවක් ගියත් නැවත.දෘශ්යමාන වෙලා.චන්ද්රසේන ගේ සංගීත කෘතියක් එයත් සංගීත පාඩමක්* චන්ද්රසේන යන් ව්යව්යවහාරික සංගීත අධ්යාපනයේ නොවිදිමත් සහ අවිදිමත් අධ්යාපන යේ ප්රධන ගුරුවරයා
*තාරුන්යයේ නව තනු නිර්මාපකයාලෙසත් හදුන්වන්න පුලුවන්..උදාහරණයන් ලෙස..
චන්ද්රසේන ආවේනිකවූ සංගීත සංස්කෘතික වේදයක් තිබූනා..ඒ ගමන් මාර්ගය එතුමාගේ ඉග්රනුම ලබාගත් කිහිපදෙනෙක් හරියාකාරව ප්රයෝජනය ලබා ගත්ත
ඔවුන් අද සංගීත කලාවෙ ඉහල තැන්වල රැඳුනා..එදත් අදත් හෙටත් තාමත් ඉන්නවා.
ලිදෙන්වතුර මෝහෙන් මුලා
පුන් සදෙන් රැස් ගන් තෙරෙන්
මල් කිනිත්ත වාගේ චූටි නංගි
*චන්ද්රසේන ආවේනිකවූ සංගීත සංස්කෘතික වේදයක් තිබූනා..ඒ ගමන් මාර්ගය එතුමාගේ ඉග්රනුම ලබාගත් කිහිපදෙනෙක් හරියාකාරව ප්රයෝජනය ලබා ගත්ත
ඔවුන් අද සංගීත කලාවෙ ඉහල තැන්වල රැඳුනා..එදත් අදත් හෙටත් තාමත් ඉන්නවා.
*නොවිධිමත් සහ අවිධිමත් අධ්යාපනයේ සමාරම්භකයා. R.A.චන්ද්රසේනයන්,
*තාරුණ්යයේ නව සුහරු ගී තනු සංස්කෘතියක සමාරම්භකයා. R A චන්ද්රසේනයන්,
*චමත්කාරජනක සංස්කෘතියක පුනරුද මිනිසා R A චන්ද්රසේනයන්,
* සම්ප්රදායනුකූල සංගීතය නවීනත්වය කරා ගෙන යාමට පාළම සෑදු සංගිතවේදියා. R A චන්ද්රසේනයන්,
* එකල කුරුඳුවත්තේ ප්රභූවරුන්ට පමනක් සීමාවූ, ප්රභූවරුන් අතර ජනප්රියව තිබූ බටහිර සංගීතය ,
චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් විසින් ශ්රී ලාංකීය සංගීත සමඟ බටහිර සංගීතය ගළපා කුරුදු වත්තේ සිට මහියංගනය දක්වා,කුරුඳුවත්තේ සිතිස්සමහාරාමය
දක්වා නව සුහුරු ගී තනු ජනප්රියත්වයට පත් කල සංගීතවේදියා R A චන්ද්රසේනයන්,
ශ්රී ලාංකීය ගුණාත්මක වර්ගයේ
සංගීතවේදියා R A චන්ද්රසේනයන්.(Qualitative Type Musician
50 දශකයේදී ආර් ඒ චන්ද්රසේන
ශ්රීයාණී චන්ද්රසේන ගේ ප්රධානත්වයෙන්
ලංකාවේ විහාරමහාදේවි එලිමහන් රංගපීථයේ මේසා විශාල ප්රවීන සහ ආධුනික කලාකරුවන් රැසක් එකතු කරගනිමින් ජනප්රිය සංගීතයෙන් බටහිර සහ බයිලා ගී සමගින් සුන්දර නැටුම් විහිලු තහලු ඉදිරිපත් කරමින් විශාල වේදිකාවක් මත අති සුන්දත්වයෙන්
චන්ද්රසේන යන්ගේ අති විශාල වාද්ය වෘන්දය සමග එකම වේදිකාවක් මත කලාවෙන් ලංකාව කුල්මත් කර මන්මත් කරලූ එවකට සිටි එකම එක සංගීත වේදියානන් වූයේ ආර් ඒ චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් මය.
එතුමා අභිබවා යාමටවත් අභීයෝගයටවත් එකල කිසිම සංගීත වේදියෙක් සිටියේ නැත
නලුනිළියන් ගුවන්විදුලි ගායක ගායිකාවන් නැටුම් ශිල්පීන් බයිලා ගායක බටහිර ගීත ගයන ශිල්පීන්
විහිලු තහලු
විකට කොමිසම රැගත්
චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන්ගේ අති විශාල වාද්ය වෘන්දය සමග
එකම වේදිකාවක් මත කලාවෙන් ලංකාව කුල්මත් කර මන්මත් කරලූ එවකට සිටි එකම එක සංගීත වේදියානන් වූයේ ආර් ඒ චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් මය.
එතුමා අභිබවා යාමටවත් අභීයෝගයටවත් එකල කිසිම සංගීත වේදියෙක් සිටියේ නැත.
එදා මේ අති විශාල ප්රසංගය සදහා ඉදිරිපත් වූයේ
එඩී රුක්මනී දේවි ප්රමුඛ ප්රවීන සහ ආධුනික ශිල්පීන් ය.
මිල්ටන් පෙරේරා,
ඇන්ජලීන් ද ලැනරෝල් ,
සී ටී ප්රනාන්දු
ප්රෙමිලා කුරුප්පු ,
වසන්තා සන්දනායක,
සරත් සන්දනායක ,
එච් ආර් ජෝතිපාල
ජී එස් බී රාණී පෙරේරා
මොහිදීන් බෙග්,
පුශ්පරානී ,
අයිරින් ද සිල්වා
ත්යාගා නානායක්කාර
නිමලා අතපත්තු
සුසිල් ප්රේමරත්න
මේබල් බ්ලයිත්
ඩබ් ප්රේමරත්න
රොහිනී ගුණසේකර
ජයතිස්ස හෙට්ටිආරච්චි
ජුලියට් ප්රනාන්දු ,
විල්සන් අබේධීර
වික්ටර්රත්නායක
සිසිර සේනාරත්න
ඉන්දානි විජේබණ්ඩාර
සේන වීරසේකර
ජයන්ත වීරසේකර
….බටහිර ගීත සදහා…..
ජෙනිෆා ෆ්රාන්සිස්
ඩන්කන් ක්ලයිඩ්..නැටුම්…..
සිරිමතී රසාදරී
ශාන්ති විරාජ්
රශීනායකීම්
හීන් බබා ධර්මසිරි සහ පිරිස
චිත්රා ද සිල්වා
රිසිලා ජයවීර
නෙලී ප්රනාන්දු
සුසිලා වික්රමසිංහ
ශ්රී ජයනා ඇතුලු නැටුම්
…..විහිලු තහලු විකට කොමිසම සදහා..
එල් එම් පෙරේරා
ඇනස්ලි ඩයස්
සරත්වීර කලුගම්පිටිය
ඇල්ෆ්රඩ් පෙරේරා
බර්ටි ගුනතිලක
…...වාද්ය වෘන්දය….
AJ කරීම් ක්ලැරිනට්
ටෝනි ජෆාර් ගිටාර්
වික්ටර්රත්නායක වයලින්
නිමල් සිරිවර්ධන ගිටාර් බෑග් පයිප්
රංජිත් බෝගොඩ තබ්ලා
මර්වින් විජේවර්ධන ගිටාරය
රොක්සාමි වයෛබ්
ඒ එහ් ඒ සහර්ධීන්
ආතර් විජේසිංහ තබ්ලා
ඩන්කන් ක්ලයිඩ් ජෑස්
….කථනය සදහා….
ආනන්ද සරත් විමලවීර
ධර්මසිරි ගමගේ
කරුණාරත්න අබේසේකර
සිරිල් රාජපක්ෂ
ආරියදාස පීරිස්
.නිරහංකාර නිර්ලෝභී අනුන්ගේ දියුනුවට අත දුන ප්රවීනයන් අතරට නවකයින් යොදා ගෙන නවකයින් ප්රවීනත්වයට රැගෙන යාමේ බාරධූර කාර්ය ඉටු කල චන්ද්රසේන මාස්ටර්, තමාගේම සංගීත ප්රසංගය ක වේදිකාව මත, තමාගේම ප්රසංගය වේදිකාවේ,
ශ්රී ලාංකීය ප්රසංගය වේදිකාවේ පුරෝගාමී වූ තමාගේම නිර්මානයක් නව තනු නිර්මාණය කර එය ගායනා කිරීමට ඉඩකඩ ලබාදුන් ඒ පලමු ගීතයෙන්ම එක රැයින්ම ජනප්රිය කරවූ අතර,
ඒ දෙස බලා නිර්ලොබීව සතුටුවූ එකම සංගීතවේදියා ආර් ඒ චන්ද්රසේන
සංගීතවේදියානන්ම පමණි.
එසේම ගුවන්විදුලි යේ වැඩසටහන් සදහා තම නවක වාද්ය වෘන්දය සපයා ගනිමින් සංගීතය සපයමින්, වාද්ය වෘන්දයක් සකස් කරගනිම්න්
එවකට තමාට සංගීත සැපයීමට අවස්ථාව ලැබූ සෑම වැඩසටහන් කටම
(ග්රැමෆෝන් තැටි,ගුවන්විදුලි ගී,
චිත්රපටය ගී)සදහා වාද්ය වෘන්දය සකස් කරගනිම්න් ශ්රී ලාංකීය සංගීත කලාවට වාදනයෙන් ගායනයෙන් උපරීම සේවයක් කලේ චන්ද්රසේන මාස්ටර්ය.
ශ්රී ලංකාවේ නවක ගායක වාදක පරපුරට අත දුන් සංගීත කලාවේ එකම පියාණන් වූයේ ආර් ඒ චන්ද්රසේන සංගීත වේදියානන් ම පමණි.
1950 සිට ප්රසංග වේදිකාවේ සංගීත අධ්යක්ෂණය කරමින් ප්රසිද්ධියක් ඉසුලු ලංකා නෞෂාඩ් විරුදාවලිය ලත් චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් ගේ ප්රසංග වලට පවා දායකත්වය ලබා ගත් සියලූම ප්රවීන සහ ආධුනික ගායන වාදන ශිල්පීන් එදා සිටම මේ සියලු ප්රසංග සඳහා සම්බන්ධ කරගත් අතර සියලූම ප්රසංග පුහුණුවීම් පැවැත්වූයේද චන්ද්රසේන සංගීතායතනයේදීය.(අද සරසවිපාය පිහිටා ඇති ස්ථානය)
ආධුනික ගායක ගායිකාවන්ට චන්ද්රසේන මාස්ටර් නව නිර්මාණ සකස් කර දෙන්නේත් ,ඒ නව නිර්මාණයන්ට පදමාලාවන් සකස් කිරීමට භාර දෙන්නේත් තම හිතවත් පද රචකයන්ට ආධුනිකයන් හඳුන්වා දෙමින්ය.
එදා චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන්ගේ දසැඟිලි වලින් ඒ ආධුනික ශිල්පීන්ට නොමිලයේ නිර්මාණය කර සංගීත අධ්යක්ෂණය කළ ඒ ගීත අද ඒ කලා ශිල්පීන් ගේ මුල්ම ජනප්රිය ගීතයද වී ඇත.එයද පුදුම හාස්කමකි.
චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් ගෙන් තනුවක් නිර්මාණය කලහොත් ඒ තනුව ජනප්රිය බවට පත් වෙන බව එකල මුලු කලා ලෝකයේ පැතිර තිබුනු මතයකි.
මේ නිසා ආධුනිකයින් චන්ද්රසේනයන් සෝයාගෙනආවේ ඒ ජනප්රිය යත්වය ලබාගැනීමට විය හැකියි.
නමුත් චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් මෙවැනි ආධුනිකයින්ට සැලකුවේ තමන්ගේම දරුවන්සේ සලකාය.
එකල චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන්ගේ වාද්ය වෘන්දයට වාඩිවීමට ආධුනික වාදකයින් මහත් වෙහෙසක් දැරීය.එයට හේතුව වූයේත් ඉහත කී ආකාරයට හොද වාදකයන් බිහි වූයේත් චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් ගේ වාද්ය වෘන්දයෙන් නිසාය.
එසේම චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන්ගේ ගායන වෘන්දයට ඇතුලත් වීමටද ආධුනික ශිල්පීන් මහත් වෙහෙසක් දැරීය.
මේ අනුව ආධුනික ගායන ශිල්පීන් මෙන්ම ආධුනික වාද්ය ශිල්පීන්ද සැම විටම චන්ද්රසේනයන්ගේ සිත් දිනාගැනීමට ඔවුන් පසුබට වූයේද නැත.
මේ වන විට චන්ද්රසේන සංගීතවේදියාණන් මෙලොව අතහැර ගියත්, ශ්රී ලාංකීය සංගීත කලාවට අනර්ඝ ගායන ශිල්පීන්,සංගීතවේදීන්, වාද්ය ශිල්පීන් බිහිකර අවසානය.
චන්ද්රසේන මාස්ටර් ගේ ප්රසංග වේදිකාවේ සඳහා විශේෂිත තේමා වාදනයක් සහ ගීතයක් තිබුනි.එම ස්වර ප්රස්ථාරය තවමත් ඇත.
ඒසේම තේමා ගීතයක් ද තිබුනි.එම ගීතය ගයන්නේ ශ්රීයාණී චන්ද්රසේන මැතිනියයි.
අත් වැල් ගායනයට නවක සහආධුනික ගායක ගායිකාවන් එක් වුනි.ත්යාගා නානායක්කාර, (ත්යාගා එම් එඩ්වඩ්) අයිරින් සිල්වා(අයිරින් ද අල්විස්), නිමලා අතපත්තු, වික්ටර් රත්නායක,විල්සන් අබේධීර වැනි අය එකතු කරගන්න ලදී
මෙම ස්වර ප්රස්ථාරය සුරක්ෂිතව තවමත් මා සතුව ඇත.
චතුරංගනි ඔබට ගෙනේ
නැටුමයි ගැයුමයි වැයුමයි
නව රසයම එකට ගොතා
ගී රසය මවයි
ගායිකාවො ගායකයෝ
මහ නැට්ටුවො වාදකයෝ //
එකතුකරන රස කරලියේ ආ
චතුරංගනීමයි-චතුරංගනීමයි
මේ ප්රසංගය අවසානයේදී දුර බැහැරින් පැමිනෙන සියලුම ශිල්පීන්ට නවාතැන් පහසුකම් සංග්රහ කටයුතු සියල්ල සොයා බලා කටයුතු කරන්නේ චන්ද්රසේන මැතිනියයි.
ඒ සඳහා චන්ද්රසේන මාස්ටර් ගේ නිවහනේ එක කොටසක් ඔවුන් වෙනුවෙන්ම වෙන්කර තිබුනි.
ආධුනික සහ ප්රවීන කලාවට සම්බන්ධ සියලු දෙනාම ශ්රියානි චන්ද්රසේන මැතිනිය අමතන්නේ ටීචර් Teacher නමිනි.ඇත්තටම ඔවුන්ට ඇය තමන්ගේම මවක්සේය.
එකල චන්ද්රසේන මාස්ටර් සහ ශ්රීයාණී චන්ද්රසේන ආධුනික ශිල්පීන්ට දෙමව්පියන් බඳුය.
1951 සිට චන්ද්රසේන මාස්ටර් සහ එතුමාගේ බිරිඳ ශ්රීයාණී මෙලෙස ශ්රී ලාංකීය සංගීත කලාව වෙනුවෙන් සුභාවිත ගීතයේ අනාගත පරපුර බිහිකිරීම වෙනුවෙන් ඉටුකර ඇති ඒ අතීත මෙහෙවර මිල කල නොහැකිය.
ලංකා නෞෂඩ් විරුදා වලියෙන් පිදුම් ලත් චන්ද්රසේන සංගීත මාස්ටර් එතුමන් ගේ ගෝලයන් වන,
ධර්මදාස වල්පොල, වික්ටර් රත්නායක,සෝමපාල රත්නායක ප්රේමසිරි කේමදාස, අර්නස්ට් සොයිසා, තිස්සසිරි පෙරේරා, නිහාල් නෙල්සන්,
පුන්සිරි සොයිසා, ධනපාල උඩවත්ත වැනි අග්රගණ්ය කලාකරුවන් රැසක් කලා ක්ෂේත්රයට හඳුන්වා දුන් අතර, කළා ක්ෂේත්රය පෝෂණය කළ එම සංගීතවේදියා සිහිපත් කිරීම සත් ක්රියාවකි.
අද දින මාගේ දෙමවුපියන් වෙනුවෙන් මෙම මතක සටහන මෙසේ තබා ඔහුගේ ගීතාත්මයට මෙසේ ගෞරවනීය පුජෝපහාරයක් දක්වමි.
ආදරණීය දියණිය - දර්ශනී චන්ද්රසේන
