30/06/2025
💢НОЙР 💤🧠 :
Нойр дутуу байх нь зөвхөн уур уцаартай болгоод зогсохгүй таны тархийг өөрийг нь өөрийнх нь эсрэг ажиллуулдаг гэнэ.
Эрдэмтдийн судалгаагаар удаан хугацааны нойр дутуу байдал тархины хамгаалалтын Микроглиаль эсүүдийг идэвхжүүлж, тэдгээр нь мэдрэлийн холбоосуудыг “идэж” эхэлдэг. Энэ нь тархины бүтцийг задлах аюултай нөхцөл юм байна.
Хэрвээ хангалттай амрахгүй яваад байвал ой санамж, сэтгэл санаа, танин мэдэхүйгээ Та өөрөө аажмаар сүйтгэж байна гэсэн үг!☝️
📌 ДУТУУ НОЙРТОЙ ЯВСНААР БИДЭНД ЮУ ТОХИОЛДОХ ВЭ?
Насанд хүрсэн хүн хоногт 7-9 цаг унтах ёстой. Гэвч бид Ажил төрөл, Архи дарснаас болоод нойр гэгчийг умартаж орхих нь бий. Нойрсох үед хүний тархи өдрийнхөө чухал мэдээллүүдийг хадгалж, зүрх судасны үйл ажиллагаа тогтворждог ба дотоод эрхтнүүд нян бактер мэтийн гадны хортой биетүүдийг устгаж, хамгаалалт үүсгэдэг юм байна.
14. Хий юм харах:
Хий юм харах зөвхөн сэтгэцийн өвчтэй хүмүүст бус нойр дутуу яваа хүмүүст ч мөн тохиолддог ажээ. Нойргүйдэх өвчний үед хий юм харах нь бүр ихэсдэг ба нойр хомсодсон хүмүүсийн 2%-д нь шизофрен өвчний шинж тэмдэг илэрч байжээ. Гэхдээ сайн мэдээ гэвэл буцаад нойрондоо сайжрахаар хий үзэгдлүүд алга болдог гэнэ.
13. Гуниглах:
Ядруу харагдаж байна гэж сонсохоос дор зүйл бол яасан гунигтай байх юм бэ? гэх үгс юм. Учир нь нойргүйдсэнээс таны нүд, ам хавийн арьс унжчихдаг ба энэ нь таны нүүрнийхээ булчингуудыг удирдах чадваргүй болсныг илтгэж байгаа аж.
12. Дуу хоолой өөрчлөгдөх:
Хүн ядарсан үедээ сэтгэл хөдлөлөө илэрхийлэхээс төвөгшөөн робот аятай нэг өнгөөр ярьдаг ба эргэн тойрных нь хүмүүс энэхүү "ядарсан хоолойг" сонсоод шуудхан саад болж болохгүйгээ ойлгодог болохыг та анзаарсан биз ээ. Учир нь хэл, амтай холбоотой ярих механизм болон хоолойны булчингууд таныг хангалттай амарч чадаагүйгээс болоод мөн л сульдаж орхидог ажээ.
11. Хошигнол ойлгохоо болих:
Хошигнол ойлгоход үнэндээ хэлний мэдлэг, ой тогтоолт, анхаарал, түргэн сэтгэхүй гээд л маш олон зүйл шаардагддаг ажээ. Харин нойрны хомсдол хүний тархин дахь хэл яриа, хошин шогийн мэдрэхүйг удирддаг хэсэг болон анхаарал, дурсамжийн хэсгүүдэд муугаар нөлөөлдөг учраас хүн хошигнол ойлгохоо больдог гэнэ.
10. Царай зүс алдах:
Нойр дутуу хоносны маргааш хүний нүд улайж, бүлцийж, нүдийг нь тойрон хөхөлбий туяа татахаас гадна цонхийж, зарим тохиолдолд бүр батгатай болчихсон байдаг. Учир нь нойргүйдлийн үед арьсны гадаргуутай ойрхон байдаг хялгасан судаснуудын цусны эргэлт муудчихдаг аж. Мөн арьсны чийгшлийн түвшин багасаж, арьс хуурайшиж, өнгөө алддаг байна.
9. Мэдрэхүй өөрлөгдөх:
Шөнөжин нойргүй байх үед нар маш хурц байгаа мэт санагдаж, нүд гялбах тохиолдол элбэг байдаг. Энэ нь нойргүйдэл хүний 5 мэдрэхүйн хүлээх авах чадварыг будлиантуулж орхидгоос болдог ажээ.
8. Хоолны дуршил ихдэх:
Хүн шөнийн цагаар сэрүүн байхдаа маш ихээр өлсдөгийг та анзаарсан л биз дээ? Учир нь шөнө унтаагүй байхад хоол нэхдэг даавар буюу грелин ихээр ялгарч, харин хоол идсэний дараа цадсан гэсэн дохио илгээдэг лептин гэгч даавар идэвхигүй болж орхидог ажээ. Шөнө идсэн хоол ердийн үеийнхээс 1000 калори илүү байдгаар зогсохгүй шөнө идэх зуршил тун амархан тогтдог гэж судалгаагаар тогтоосон байдаг гэнэ.
7. Дотоод эрхтэн өвчлөх:
Хүн өвдсөн үедээ унтахыг л хүсдэг. Энэ нь ч учиртай. Хүний дотоод эрхтний тогтолцоо унтаж байх үед өвчинтэй тэмцэлддэг аж. Нойргүйдэх үед биед аюул учирсныг бусад эсүүдэд дамжуулагч молекулууд хорогддогоос гадна биеийн эсэргүүцэх чадварт нөлөөтэй эсүүд цөөрч орхидог байна. Тиймээс та нойр дутуу яваад байвал өвчин тусах аюултай ба шалгалтын үеэр оюутан сурагчдын өвддөг нь ийм учиртай ажээ.
6. Ой тогтоолт муудах:
Хүний нойр багасахад тархины тогтоох болон суралцахад нөлөөлдөг хэсэг мэдрэлийн эсүүдтэй холбоо тасарч хүн мартамхай болдог аж. Тиймээс л багш нар шалгалтынхаа өмнө сайн унтаж амрах хэрэгтэй гэж хэлцгээдэг бөгөөд хүн унтахын өмнө уншсан зүйлээ сайн тогтоодгийг бүгд мэдэх биз ээ.
5. Сарын тэмдэг тасалдах:
Сарын тэмдэг идэвхижүүлдэг дааврууд болон мелатоны түвшин нойртой хамааралтай байдаг. Хангалттай унтахгүй юм уу, өөр өөр цагт унтаж, хэмнэл алдагдах үед эмэгтэй хүний бие махбодийн цагийн хэмжүүр алдагдаж орхидгоос мелатонын түвшин болон дааварт нөлөөлж, сарын тэмдэг хугацаанаасаа зөрдөг гэнэ.
4. Бэлгийн дур хүсэлгүй болох:
Эрдэмтэд 2023онд Ковидын нөлөөг ажиглахаар хэд хэдэн судалгаа хийсэн байдаг 7 хоногийн турш 5 цаг унтсан эрчүүдэд судалгаа хийж үзсэн байна. Тэдний анхаарал төвлөрөх чадвар огцом буурч, эрч хүчгүй болсны дээр с**с хийх сонирхолгүй болсон байжээ. Гэхдээ дан ганц ядарснаас болж ийм дүнд хүрсэн гэж болохгүй. Нойргүйдэл Тестостерон тэргүүтэй бэлгийн даавруудыг 20-25%-иар бууруулж орхидог тул эрчүүдийн бэлгийн дур хүсэл огцом буурдаг аж.
3. Үр тогтоох чадвар муудах:
Эрчүүд минь хэзээ нэгэн цагт хүүхэдтэй болно гэж боддог бол нойроо сайн авч байгаарай. 2013 онд Данийн эрдэмтийн хийсэн судалгаагаар хоногт 8 цаг унтдаг эрчүүдийн үрийн шингэн дэх эр бэлгийн эсийн үр тогтоох чадвар нойрны хомсдолтой эрчүүдийнхээс даруй 40%-иар илүү байсан байна.
2. Удаашрах:
Нойр хомсдол хүнийг удаашруулдаг ажээ. Бодоод байх видео тоглоом тоглож байхад хүртэл мэдэгддэг байсан Найз нартайгаа PC-д хонох үед Кк. Хамгийн аюултай нь ядарсан үедээ жолоо барих нь согтуугаар жолооны ард суухтай ижил гэж судлаачид үздэг ба та дутуу нойртой яваа бол машин барих, элдэв хүнд техникийн ажил хийх хэрэггүй юм.
1. Хэт их сэтгэл хөдлөлд автах:
Хамгийн сүүлд нь Та ямар ч шалтгаангүй бухимдаж, уурлаж байсан уу? Тэгвэл энэ нь нойр багадсанаас болсон байж магадгүй. Учир нь нойр нь тархины сэтгэл хөдлөл удирддаг хэсэгтэй шууд холбоотой байдаг аж. Тархины Амигдал гэсэн хэсэг хүний айдас болон уур бухимдлыг удирддаг ба хангалттай нойр авч чадаагүй үед амигдал тархины бүрхүүлтэй холбоо тасарч, хүний сэтгэл санаа хяналтаас гарч орхидог гэнэ.
📌 НОЙРНЫ ТУХАЙ СОНИРХОЛТОЙ БАРИМТУУД
➖ Хэрэв та 18-60 настай бол өдөрт хамгийн багадаа 7 цаг унтах шаардлагатай
➖ Хэрэв та 7-9 цагийн хангалттай нойр авдаг бол энэ нь таны дархлааны системийг дэмжиж өвчинд амархан өртөх, хөгшрөлтөөс сэргийлдэг.
➖ Эсрэгээрээ 6-аас бага цаг унтаж, хангалтгүй нойр авдаг бол энэ нь таны дархлааны системийг бууруулж, эмгэг өвчинд амархан өртөх магадлалыг 2/3 дахин ихэсгэдэг.
➖ Хурхирдаг хүмүүсийн 10 хувь нь Апноэ хэмээн нэрлэгддэг амьсгал түр саатах байдалд ордог. Ийм өвчний үед хүн шөнийн туршид 300 орчим удаа дутуу амьсгалдаг нь зүрх-судасны элдэв өвчин тусах эрсдэлийг маш ихэсгэдэг гадна Гүн нойронд орж чадахгүйгээс болж Бүтэн нойроо авч чаддаггүй.
➖ Сонсголгүй хүмүүс унтаж байхдаа дохионы хэл ашигладаг.
➖ Хүн бүр дунджаар хоёр цагийн турш зүүдэлдэг.
➖ Унтаж байх үед бодисын солилцоо 15%-20% хувиар удааширдаг
➖ 5 болон түүнээс бага цаг унтдаг эмэгтэй хүн илүүдэл жинтэй болох магадлал 15 хувиар нэмэгддэг.
➖ 7-9 цаг хангалттай унтах үед ой санамж бэхжиж, ой тогтоолт сайжирдаг. Харин нойр дутуу бол тархинд ой санамж хадгалагдах үйл явж удааширч, мартамхай болох магадлал ихэсдэг.
➖ Дутуу нойртой хонодог бол таны анхаарал төвлөрөл, шинийг сурах чадвар, сэтгэн бодох хурд 40% хувь буурдаг. Мөн нэг л шөнө хангалтгүй унтахад согтууруулах ундаа хэрэглэсэн хүнтэй адил хэмжээний Анхаарал төвлөрөл мууддаг.
➖ Хамгийн удаан сэрүүн байсан хүний рекорд 18 хоног 21 цаг 40 минут. Судалгааны үр дүнд хий юм харж, хараа төвлөрөхөө больж, богино хугацааны ой санамж нь алдагдаж, уур уцаартай болох, Сэтгэн бодох чадвар 8настай хүүхдийн дөшинд очих шинж тэмдгүүд илэрч байжээ.
➖ Дэлхийн хүн амын 10% нь зүүдэндээ явдаг.
➖ Тав хоногийн турш өдөрт зургаагаас бага цаг унтахад нүүрэнд үүсэх нарийн хялгасан үрчлээсний хэмжээ 45% хувиар, нөсөө толбо үүсэх нь 25% хувиар, улайлт 20% хувь ихэсдэг
➖ Тогтмол 4-5 цаг унтдаг хүний ашигтай дааврын хэмжээ 10 насаар ах хүнийхтэй ижил хэмжээнд очдог. Өөрөөр хэлбэл нойр дутуу хүний хөгшрөлт 10 насаар түргэсдэг байна.
📝 Энэхүү мэдээллийг маань уншаад магадгүй дахин дэмий зүйлд нойроо хугаслахаа болих биз ээ.
