27/03/2015
Steve Jobs - Stay Hungry Stay Foolish
Стив Жобсын 2005 оны 6 дугаар сарын 12-нд АНУ-н Станфорд их сургуулийн төгсөлтийн баяр дээр тавьсан илтгэлийг хүргэж байна.
“Яг энэ мөчид дэлхийн хамгийн шилдэг их сургуулийн нэгд та бvхэнтэй хамт байгаадаа туйлын их баяртай байна. Чин vнэнээр хэлэхэд би амьдралдаа коллэж төгсөж байсангvй Одоо энд зогсож байгаа маань коллэжийн амьдралтай хамгийн ойр байсан vе маань болж таарч байна. Би та бvхэнд амьдралынхаа 3 тvvхийг ярьж өгөхийг хvсэж байна. Илvv зvйл vгvй гуравхан тvvх .
Эхний тvvх – ЦЭГҮҮДИЙГ ХОЛБОСОН НЬ
Би “Рийд” коллэжийг элссэнийхээ 6 хан сарын дараа хаяж орхисон.. Тэгээд 18 сар буцаж орох гэж хvлээсэн. Гэвч ямар шалтгааны улмаас би коллэжээ орхив? Энэ бvхэн намайг төрөхөөс ч өмнө эхэлсэн юм. Ээж маань намайг төрvvлэхдээ энгийн нэг коллэж төгссөн гэр бvлгvй бvсгvй байсан юм. Намайг энэ ертөнцөд мэндэлхээс өмнө миний хувь заяаг ээж маань өөр хvмvvсийн гарт өгөхөөр хатуу шийдсэн байж билээ. Төрсөнийхөө дараа би хуульч залуу болон тvvний эхнэрт vрчлэгдсэн. Эцсийн мөчид эхийн хэвлийгээс намайг гарахаас өмнө vрчилж авсан эцэг эх маань охин хvсэж байсан гэдэг. Шөнө дунд гэнт утас дугарч намайг охин биш хvv гэдгийг тэдэнд хэлээд намайг vрчилж авах эсэхдээ итгэлтэй байгааг асуухад тэд : “Тэгэлгvй яахав” гэж эргэлзэлгvй хариулсан. Төрvvлсэн эх маань коллэж хэзээ ч төгсөж байгаагvй бол төрсөн эцэг маань дунд сургууль төгсөж байгаагvй нь хожим нь тодорхой болсон юм. Ээж маань намайг vрчлэх сvvлийн гэрээнд гарын vсгээ зурахаас татгалзсан ч vрчилж авсан эцэг эх маань намайг коллэжид явуулна гэж амалсанаар эх маань гарын vсгээ зурсан. Ингэснээр би хувь заяаны эргvvлгээ даган 17 жилийн дараа коллэжид явсан. Юу ч бодолгvй би одоогийн Стэнфорд шиг өндөр төлбөртэй коллэжийг сонгож орхилоо. Коллэжийн сургалтын төлбөрийг төлөх гэж эцэг эхийн маань бvх л цуглуулсан хуримтлал vрэгдэж байлаа. 6 сарын дараа би энд сурах нь ямар ч vнэ цэнэгvйг олж харсан. Би амьдралдаа юу хийх дуртайгаа болон коллэж vvнд минь яаж туслах талаар бодоод бодоод юу ч олж чадаагvй юм. Гэтэл би тэнд эцэг эхийнхээ бvх насаараа цуглуулсан мөнгийг vрсээр байлаа. Эцэст нь би бvх зvйл сайхан болно гэж найдаад коллэжийг орхих шийдвэрээ гаргасан. Тухайн vед энэ шийдвэр надад маш аймшигтай байсан ч эргээд харахад амьдралдаа хийсэн хамгийн сайн шийдвэр маань тэр байж билээ. Коллэжийн хаалгыг бvр мөсөн хаасны дараа би дургvй хичээлvvддээ суулгvй зөвхөн дуртай хичээлдээ шамдах боломж олдсон юм. Харамсалтай нь энэ бvхэн миний төсөөлсөн шиг тийм сайхан байсангvй. Надад унтлагын өрөө гэж байгаагvй учраас би найзуудынхаа өрөөний шалан дээр унтдаг байлаа. Өөрт байгаа 5 доллартаа зохицуулж шилтэй кола авчирч ууж, бvтэн сайн өдөр бvр 7 майл алхаж Харэ Кришна сvмд сайхан хооллодог байв. Өөрийнхөө хvсэл сонирхлыг даган амьдралын саад тотгорт бvдчин явсан маань сvvлд нь надад vнэлж баршгvй тус хvргэсэн юм. Нэг жишээ авъя л даа: Рийд Коллэж тухайн vедээ хамгийн цэвэр бичигтэйгээр орон даяаар гайхагдаж байсан. Кампус тэр чигээрээ уран гартнуудаар дvvрсэн мэт л байв. Би коллэжээс гарсан болохоор энгийн хичээлvvдэд суух шаардлагагvй болсон. Тийм учраас би цэвэр бичгийн ангид сууж яаж ингэж бичдэгийг сурахыг хvссэн. Би шэриф, тvvний төрлvvд, ялгаатай vсгvvдийн нэгдэл зэрэг бичгийг яаж гоё болгох талаар бvх л зvйлийг сурсан. Хичээлvvд надад vнэхээр тvvхэн, бас гайхамшигтай байсан. Тийм ч учраас сонирхолтой яг л хvссэн зvйлээ олсон мэт байв. Гэвч энэ бvхэн сурсан зvйл маань надад амьдрал дээр ямар ч хэрэг болсонгvй. Гэхдээ 10 жилийн дараа бид анхны “Макинтош” компютэрийг бvтээж байхад надад сурсан зvйл маань vнэлж баршгvй тус боллоо. Рийд коллэжид миний сурсан зvйлийн ачаар компютерийн тvvхэнд урд хожид байгаагvй өвөрмөц шийдэлтэй Макинтош компютер мэндэллээ. Хэрвээ би коллэжээс гараагvй бол Мак компютер хэзээ ч ийм vзэсгэлэнтй дvр төрхтэй байхгvй байсан. Харин “Виндоус” vйлдлийн систэм макыг хуулбарлаж эхлэхэд л би vvнийг ойлгож билээ. Коллэжид байхад эдгээр цэгvvдийг хэрхэн холбох талаар ямар ч төсөөлөл байхгvй байсан бол 10 жилийн дараа эргээд харахад энэ дэндvv, бvр дэндvv тод байжээ.
Дахиад хэлэхэд чи урагшаа харж цэгvvдийг холбож чадахгvй харин эргээд нэг өнгөрсөн vе рvvгээ өнгийхдөө чиний амьдралд болоод өнгөрсөн зvйлvvд хоорондоо ямар нэг учир шалтгаантай байсаныг ойлгох болно. Тийм болохоор одоо хийж байгаа зvйлээрээ ирээдvйдээ итгэлтэй алхана гэдэгтээ итгэ. Чиний карма, хувь төөрөг, амьдрал ямар ч байсан гэсэн ямар нэгэн юманд заавал итгэх хэрэгтэй. Итгэх нь чамайг амьдралд дунд хэзээ ч шалдаа буулгахгvй. Учир нь миний амьдралд “итгэл” маш том өөрчлөлт хийсэн юм.
Миний хоёрдахь тvvх бол : ХАЙР БА ХАГАЦАЛ
Залуу насандаа юу хийх дуртайгаа олсон би бол азтай хvн. Воз бид хоёр анх “Алим” брэндийг манай эцэг эхийн гаражид эхлvvлж байсан. Гражид тарьж эхлvvлсэн “Алим” маань бидний шаргуу хөдөлмөрийн ачаар 10 хан жилийн дараа гэхэд 2 биллион америк долларын хөрөнгөтэй 4000 ажилчинтай том мод болон өргөжсөн юм. Бидний хийсэн хамгийн шилдэг бvтээл Макинтош компютерээ гаргахад би 31 настай байлаа. Vvний дараа би халагдсан. Яаж vvсгэсэн компаниасаа халагдсан юм бэ гэж гайхаж байна уу? Алим маань өргөжин дэвжих хэрээр би мэдлэг, чадалтай гэх хvмvvсийг өөртэйгээ хамт ажиллуулхаар урин авчирч байлаа. Эхний нэг жил бvх зvйл хэвийн байлаа. Гэтэл удаачгvй бидний санаа бодол нийлхээ больж санал зөрөлдөж эхэлсэн. Тэгтэл манай ерөнхий захирлууд тvvнтэй хамт гэдгээ надад илэрхийлсэн юм. Ингээд би 30 тай байхдаа Алим компанийхаа vvдийг татан гарлаа. Амьдралаа зориулж хийсэн зvйл маань ингээд алга болчихсонд би итгэж ч чадахгvй хэдэн сар болж билээ. Сvvлд нь би компютерийн өмнөх эрин vеийг бvр мөсөн халж орхисон гэдгээ ойлгосон юм. Би Давид Пакард (HP ийн vндэслэгч) болон Боб Нойс (Зөвлөгч, зохион бvтээгч) нартай уулзаж бvх юмыг баллаж орхисондоо уучлалт гуйсан. Миний ажлаас халагдсан маань тухайн vедээ бvх нийтийн анхаарлын төвд байсан. Гэсэн ч цаг хугацаа өнгөрөх тусам би өөрийнхөө хийж байсан зvйлдээ дуртай гэдгийг улам хvчтэй мэдэрч байлаа. Алим-аас халагдах нь миний дуртай зvйлийг өөрчлөөгvй юм. Тийм учраас би дахиад эхлэхээр шийдсэн. Удаагvй Алимаас халагдсан маань миний амьдралд тохиолдож болох хамгийн сайн зvйл болсон билээ. Толгой эргэм амжилтаас уруудаж дахиад шинэ суралцагчаас эхлэхэд бvх л зvйл бас эргэлзээтэй санагдаж байсан ч энэ vйл явдал намайг амьдралын маань хамгийн бvтээлч vерvv хөтөлсөн юм. Дараагийн 5 жилд нь би “NeXT” хэмээх компань байгуулсан. харин vvний дараа “Пиксар” компаниа байгуулж зvрх сэтгэлийг минь булаасан гайхамшигтай бvсгvйтэй учирсан. Анхны компютерийн тусламжтай бvтээсэн “Тоглоомын тvvх -1″ гэсэн хvvхэлдэйн киног бvтээснээр “Пиксар” дэлхийн хамгийн амжилттай анимэйшн студь болж хувирлаа. Удаачгvй Алим компань миний “NeXT” компанийг худалдаж авсанаар би буцаад Алимд ажиллах болов. Бидний “NeXT” компань дээр хийж байсан технологиуд Алимны дараагын амжилтын vед нь хөтлөх хөшvvрэг болсон юм. Энэ зуур Лаурэнэ бид хоёр аз жаргалтай гэр бvлийг бvтээж чадсан юм. Энэ бvхэн болж өнгөрсний дараа би ганц зvйлд л итгэлтэй байсан нь “Хэрвээ би алимаас халагдаагvй бол дээр дурдсан бvх зvйлvvд болохгvй байсан юм”. Халагдахад надад хэзээ ч сайхан байгаагvй ч зарим нэг зvйлд тэвчээр хэрэгтэй гэдгийг ойлгосон юм. Амьдрал чамайг заримдаа тоосгоор толгой руу чинь цохиж орхино. Гэвч зорьсон газраа хvртлээ бvv шантраарай. Бvх зvйл эсрэг харчихсан мэт vед дуртай зvйлээ гэсэн сэтгэл маань л намайг авч гарсан. Та ч гэсэн өөрийн хайртаа хvмvvсдээ vнэнч байдаг шиг vнэнч байх дуртай ажилаа олж авах хэрэгтэй. Таний ажил таний амьдралд маш том байр суурь эзэлдэг. Харин ажилаас сэтгэл ханамж авах ганцхан зам нь дуртай зvйлээ л хийх юм. Хэрвээ дуртай зvйлээ олоогvй байгаа бол бууж өгөлгvй хайгаарай. Сэтгэл зvрхээрээ та тvvнийг олно гэдгээ мэдэж байгаа. Олсоны дараа хором мөч өнгөрөх тусам та өөрийгөө аз жаргалтайгаар мэдрэх болно. Олоогvй бол дахиад хэлье олох хvртлээ бvv бууж өгөөрэй.
Миний гуравдахь тvvх бол: ҮХЭЛ
17 той байхдаа би: “Өдөр бvр амьдралынхаа сvvлийн өдөр мэт амьдар, нэг л өдөр чиний гарцаагvй зөв байх болно” гэж уншиж билээ. Энэ vг надад сvvлийн 33 жил амьдрах эрч хvчийг өгсөн. Өдөр бvр би өөрийгөө толинд хараад “Хэрвээ энэ өдөр миний амьдралын хамгийн сvvлчийн өдөр юм бол би өөрийнхөө хvссэн зvйлvvдийг хийх болов уу?” гэж асуудаг. “Vгvй” гэж маш олон өдөр би өөртөө хариулж байсан. Ямар нэг зvйлийг өөрчлөх хэрэгтэй гэдгийг би мэдэрч байлаа. Өөрийгөө удахгvй энэ хорвоогоос явна гэдгийг анхааруулах нь намайг урагш тvлхэх маш их хvч болж байлаа. Нэр хvнд, айдас, ичгэвтэр байдал, уналт доройтол бvх зvйлийн vхлийн өмнө дэндvv өчvvхэн зvйл билээ. Vхэхдээ ирсэн шигээ л нvцгэн буцах учираас зvрх сэтгэлээ сонсох нь алдах зvйл vгvй. Жил орчмын өмнө би хорт хавдартай гэдгээ мэдсэн. Надад нарийн шинжилгээ хийсэний дараа ходоодонд маань ур байгааг харуулсан. Миний хувьд ходоодны булчирхай ч гэж мэддэгvй байлаа тэр vед. Эмч маань энэ хавдартай хvмvvсийн ихэнх нь эмчилгээгvй ба 6 сараас илvv амьдрах боломжгvй гэдгийг хэлсэн. Гэртээ хариад ажил төрлөө зохицуулахыг зөвлөсөн. Ажил төрлөө зохицуул гэдэг нь хvvхдvvддээ ирээдvйн 10 жилд хэлэх зvйлсээ хэдхээн сард багтааж хэл гэсэн vг байлаа. Гэр бvлийнхээ гишvvдэд ингэж эрт хэлэх нь тэдэнд амар байх болно гэсэн байна. Нэг vгээр бол vvрд баяртай гэж хэл гэсэн vг юм. Энэ өдрөөс хойш өдөр бvр би эмчийн хяналтан доор байлаа. Биопси шинжилгээ нэг орой өгсөн юм. Шинжилгээний хариу гарахад би маш тайван байсан. Тэр vед гэргий маань над дээр ирээд миний хавдараас авсан эснvvдийг микроскопоор ажиглаад эмч маань нулимс унаган: “Энэ булчирхайн хавдар мэс заслын тусламжтай эмчлэгдэж болно” гэж хэлсэн юм. Би мэс засалд орсон. Одоо бvх зvйл сайн байна. Дээр ярьсан тvvх маань миний vхэлтэй хамгийн ойр байсан vе юм. Ирээдvйд ч гэсэн тийм байгаасай гэж найдаж байна. Харин vvнийг туулж гарсаны дараа та бvхэнд хэлэх зvйл бол vхэл бол маш хvчтэй, оюун санааны ухагдхуун юм. Хэн ч vхэхийг урьтал болгодоггvй. Диваажин гэж байдаг гэж боддог хvмvvс хvртэл vхээд хурдхан тvvндээ очихыг боддоггvй шvv дээ. Vхэл ч гэсэн бидний хvсэн хvлээсэн төгсгөл биш ч хэн ч vvнээс зугтаж чадаагvй. Vхэл бол амьдралын хамгийн энгийн бөгөөд шилдэг нээлт. Ужирч хөгширсөнг нь алга болгож шинэ сайхныг урин дууддаг. Харин яг энэ мөчид шинэ зvйл бол чи. Энэ мөчөөс гэвч тийм ч удалгvй чи шинэ байхаа болж арчигдаж алга болно. Сэтгэл хөдлөлөөр их ярьж байгаа бол уучлаарай гэхдээ энэ vнэн юм. Танд олдсон цаг хугацаа хэмжээтэй. Тийм учир өөр хэн нэгний амьдралаар амьдарч цагаа бvv vрээрэй. Өөр хэн нэгний бодсон бодлоор амьдарч хэрхэвч болохгvй. Таний дотор буй дуу хоолойг бусдын дуу хойлоогоор сольж болохгvй. Хамгийн чухал нь зvрх сэтгэлээ сонсох тvvнийг дагах зориг хэрэгтэй. Зvрх сэтгэл танийг чухам яг юу болох гэж байгааг аль хэдийнээ мэдчихсэн байгаа. Харин бусад зvйлvvд бол дараа нь яригдана. Намайг бага байхад “Цагаан Дэлхий Каталог” гэсэн гайхамшигтай гоё сэтгvvл хэвлэгддэг байлаа. Тэр vеийн залуусыг байлдан дагуулж байсан уг сэтгvvлийг Стиварт Брэнд гэж хvн vvнийг хэвлvvлдэг байсаныг хожим нь мэдсэн юм. Компютер өргөн хэрэглээнд нэвтэрхээс өмнө буюу 1960 -аад оны сvvл vе байлаа. Энэ vед Гvvглэ корпарацийн агуу санаа дөнгөж цаасан дээр явж байсан vе. Стиварт болон тэдний багийнхан 1970 оны дундуур сvvлийнхээ хэлэлцvvлэгийг гаргаж байх vед би чиний насан дээр байлаа. Сvvлийн хэлэлцvvлэгийн ард талын хавтсан дээр: “Тэнэг хэвээрээ, өлсгөлөн хэвээрээ бай” гэж бичээд өглөө мандаж буй наран доор тосгоны замыг дvрслэн vзvvлсэн байсан юм. Би ч гэсэн vvнийг та бvхэнд хvсэж байна. Энэ мөчөөс эхлэн би ч гэсэн шинэ зvйлийг эхлэх болно. “Тэнэг хэвээрээ, өлсгөлөн хэвээрээ бай” Та бvхэнд баярлалаа.
