28/08/2026
📑 5 VẤN ĐỀ “NÓNG” ĐƯỢC BÀN LUẬN TẠI HỘI THẢO VỀ BẢN QUYỀN ÂM NHẠC
Một ca khúc hôm nay có thể được phát hành trong vài phút, xuất hiện trên hàng chục nền tảng và được khai thác theo vô số cách: "Nhưng quyền đối với ca khúc có đang được quản lý với tốc độ tương ứng?"
Đó là một trong những câu chuyện xuyên suốt Hội thảo “Bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ trên môi trường số - Khơi thông điểm nghẽn, phát triển văn hóa số” do Báo Nhân Dân tổ chức. Từ những trao đổi tại hội trường, có 5 vấn đề đặc biệt đáng chú ý:
1. CÓ QUYỀN NHƯNG PHẢI THỰC THI ĐƯỢC QUYỀN
Theo TS. Phan Văn Hùng - Phó Tổng Biên tập Báo Nhân Dân, sở hữu trí tuệ cần được nhìn nhận như một phần của hạ tầng thể chế cho kinh tế số, kinh tế tri thức và phát triển văn hóa. Bảo vệ quyền không nên chỉ dừng ở xử lý vi phạm, mà cần chuyển sang định danh, truy vết và phòng ngừa.
Với tác giả, điều quan trọng không chỉ là chứng minh mình có quyền, mà còn phải biết tác phẩm đang được sử dụng ở đâu.
2. DỮ LIỆU PHẢI “ĐI THEO” TÁC PHẨM
Ông Quản Tuấn An - Cục Bản quyền tác giả chỉ ra tình trạng dữ liệu giữa các tổ chức quản lý tập thể quyền còn phân mảnh, việc đối soát thù lao còn thủ công, ảnh hưởng đến quá trình phân phối tiền bản quyền.
Khi tác phẩm xuất hiện trên ngày càng nhiều nền tảng, định danh chính xác tác phẩm và chủ thể quyền trở thành điều kiện để dòng tiền tìm được đúng người.
3. CÔNG NGHỆ CÓ THỂ BIẾN TÀI SẢN TRÍ TUỆ THÀNH “TÀI SẢN CÓ THỂ GIAO DỊCH”
Tại hội thảo, ông Bùi Minh Tuấn, Chủ tịch HĐQT, nhà sáng lập DipNET, đề xuất ứng dụng blockchain để định danh số cho tài sản trí tuệ, kết hợp các chuẩn dữ liệu quốc tế như ISWC, ISRC và DDEX cùng hợp đồng thông minh.
Mục tiêu là giúp theo dõi việc khai thác, quản lý quyền và phân phối doanh thu hiệu quả hơn từng bước biến tác phẩm thành một tài sản có thể được quản trị rõ ràng.
4. AI - TUỆ NHÂN TẠO ĐANG ĐẶT RA MỘT “MẶT TRẬN” BẢN QUYỀN MỚI
Theo TS. Hoàng Minh Hiếu, một vấn đề cần được quan tâm là tính minh bạch của dữ liệu được sử dụng để huấn luyện AI. Chủ thể quyền có thể khó biết tác phẩm của mình đã được thu thập và sử dụng như thế nào.
Điều này đặt ra yêu cầu mới về minh bạch dữ liệu và bảo vệ quyền của người sáng tạo trong kỷ nguyên AI.
5. GỠ BỎ VI PHẠM CHƯA PHẢI ĐÍCH ĐẾN CUỐI CÙNG
Theo Luật sư Lê Quang Vinh, thước đo bảo vệ sáng tạo phải nằm ở khả năng chấm dứt thiệt hại, bồi thường thỏa đáng và tăng chi phí tái phạm.
Nói cách khác, xử lý một video vi phạm mới chỉ là bước đầu. Bảo vệ quyền cần hướng tới ngăn vi phạm tiếp diễn và bảo vệ giá trị kinh tế của tác phẩm.
👉 Từ 5 vấn đề trên, chúng ta có thể thấy một hướng đi chung được mở ra: Bản quyền số cần chuyển từ “xử lý vi phạm” sang quản trị toàn bộ vòng đời của tài sản trí tuệ từ định danh, bảo vệ đến khai thác giá trị.
Và để làm được điều đó, pháp luật, dữ liệu và công nghệ cần được kết nối thành một hệ sinh thái đồng bộ. Đó cũng là nền tảng để những tác phẩm Việt Nam không chỉ được tạo ra và lan tỏa, mà còn được bảo vệ và tạo ra giá trị xứng đáng cho người sáng tạo!
