16/08/2026
KHÔNG AI NÓI CHO BẠN BIẾT: TESTER GIỎI KHÔNG PHẢI NGƯỜI TÌM ĐƯỢC NHIỀU BUG NHẤT
Developer: "Anh test happy path rồi, chạy ổn mà."
Có lẽ với nhiều người, câu chuyện sẽ kết thúc ở đây. Nhưng với một Tester, đó lại là lúc hàng loạt câu hỏi bắt đầu xuất hiện.
- Nếu user bấm nút hai lần thì sao?
- Nếu mất mạng giữa chừng thì sao?
- Nếu dữ liệu chưa kịp đồng bộ thì sao?
- Hay nếu mọi thứ đều chạy đúng trong môi trường test, nhưng lại khác khi lên production thì sao?
Đó cũng là lúc mình nhận ra một điều: Một Tester giỏi không phải là người tìm được nhiều bug nhất. Mà là người giúp cả team nhìn thấy những rủi ro trước khi chúng trở thành bug.
🔍 Ít bug chưa chắc là Tester làm chưa tốt
Có những dự án, đến giai đoạn kiểm thử gần như không phát hiện nhiều bug. Nghe thì có vẻ Tester chưa làm được nhiều. Nhưng thực tế, đó đôi khi lại là dấu hiệu của một quy trình đang vận hành hiệu quả.
Khi Tester được tham gia từ sớm, cùng review requirement, trao đổi với BA và Developer để làm rõ những điểm còn thiếu hoặc chưa hợp lý, rất nhiều vấn đề đã được xử lý ngay trước khi bắt đầu coding. Do đó, tới lúc test, số lượng bug sẽ ít đi rất nhiều.
💡 Điều Tester thực sự tìm kiếm không phải là bug
Khi nhận một feature mới, điều đầu tiên mình nghĩ tới không phải là sẽ viết bao nhiêu test case. Điều mình muốn hiểu là:
- Người dùng sẽ sử dụng feature này để làm gì?
- Feature này liên quan đến những chức năng nào khác?
- Nếu xảy ra lỗi thì ai sẽ bị ảnh hưởng?
Chỉ khi hiểu được bức tranh tổng thể của hệ thống, mình mới xác định được đâu là những khu vực cần ưu tiên kiểm thử. Bởi mục tiêu của Tester không phải là chứng minh sản phẩm có bug, mà là xác định những nơi có nhiều rủi ro nhất trước khi người dùng gặp phải.
🤔 Khác biệt lớn nhất nằm ở những câu hỏi được đặt ra
Hai Tester có thể cùng đọc một requirement, nhưng người có kinh nghiệm thường không chỉ đọc những gì được viết. Họ sẽ liên tục đặt câu hỏi:
- Nếu người dùng thao tác khác dự kiến thì sao?
- Nếu dữ liệu bất thường thì sao?
- Nếu hai người cùng thao tác một lúc thì sao?
- Nếu hệ thống bên ngoài gặp lỗi thì sao?
Mỗi câu hỏi đều mở ra thêm một tình huống mà sản phẩm có thể gặp rủi ro. Và cũng chính những câu hỏi đó giúp cả team phát hiện vấn đề ngay từ requirement hoặc trong quá trình phát triển, thay vì đợi đến khi bug xuất hiện mới bắt đầu xử lý.
⚖️ Không phải bug nào cũng quan trọng như nhau
Một lỗi nhỏ về giao diện và một lỗi ảnh hưởng đến thanh toán đều được gọi là bug, Nhưng mức độ ảnh hưởng của chúng hoàn toàn khác nhau. Vì vậy, Tester không chỉ cần biết có bug hay không, mà còn phải hiểu bug đó nguy hiểm đến mức nào.
Trong những giai đoạn thời gian kiểm thử bị giới hạn, Tester cũng không cố gắng test tất cả mọi thứ. Thay vào đó, họ ưu tiên những luồng nghiệp vụ quan trọng, những chức năng nhiều người dùng nhất hoặc những khu vực tiềm ẩn nhiều rủi ro.
Bởi điều cần được bảo vệ trước tiên luôn là những nơi sản phẩm không được phép thất bại.
🤝 Công việc của Tester bắt đầu trước cả khi có dòng code đầu tiên
Nhiều người nghĩ Tester chỉ xuất hiện sau khi Developer hoàn thành coding. Tuy nhiên trên thực tế, vai trò của Tester bắt đầu ngay từ khi requirement được hình thành. Đó là lúc đặt câu hỏi, làm rõ business rule, phát hiện những điểm chưa hợp lý và cùng cả team nhận diện rủi ro.
Bởi một vấn đề được phát hiện ở requirement có thể chỉ mất vài phút để chỉnh sửa. Nhưng khi nó xuất hiện trên production, chi phí để khắc phục sẽ lớn hơn rất nhiều.
Đó cũng là lý do mình luôn tin rằng: Chất lượng không bắt đầu ở bước testing. Chất lượng bắt đầu từ requirement.
📌 Một vài chia sẻ dành cho những bạn đang theo đuổi nghề Tester
- Đừng chỉ học cách tìm bug, hãy học cách đặt câu hỏi.
- Đừng chỉ kiểm tra xem hệ thống chạy đúng hay chưa, hãy nghĩ xem điều gì sẽ xảy ra nếu mọi thứ không diễn ra như dự kiến.
- Hãy dành thời gian để hiểu sản phẩm, hiểu người dùng và hiểu bài toán mà sản phẩm đang giải quyết.
- Rèn luyện kỹ năng giao tiếp để có thể kết nối với BA, Developer và PM, bởi chất lượng của sản phẩm không phải trách nhiệm của riêng Tester.
- Và quan trọng nhất, hãy nhớ rằng giá trị của một Tester không nằm ở số lượng bug tìm được, mà ở việc giúp cả team kiểm soát rủi ro trước khi sản phẩm đến tay người dùng.
![💻 [JUST FOR FUN - 1001 KIỂU NGƯỜI TRONG CÔNG TY CÔNG NGHỆ] 🤣👇 Dân IT làm gì tại MOR? T Lướt ngay ảnh dưới để tìm hiểu nh...](https://img5.computers1000.com/620/916/1723709466209166.jpg)
![🚀 [RECAP] MSOL AGENTIC INNOVATION HACKATHON | DEMO DAY: KHI Ý TƯỞNG CHÍNH THỨC CẤT CÁNH 🚀Sau những tuần miệt mài nghiên ...](https://img3.computers1000.com/660/833/1719717766608336.jpg)
![💙 [RECAP] KHÁM SỨC KHỎE ĐỊNH KỲ 2026 | PIN ĐẦY NĂNG LƯỢNG - SẴN SÀNG BỨT PHÁTuần qua, các MORers Hà Nội đã cùng nhau hoà...](https://img5.computers1000.com/716/636/1714137497166363.jpg)
![🚀 [MSOL AGENTIC INNOVATION HACKATHON | KICK-OFF DAY: CUỘC ĐUA CHÍNH THỨC BẮT ĐẦU] 🚀Những ý tưởng đã sẵn sàng. Những đội ...](https://img3.computers1000.com/817/389/1704062228173890.jpg)
